Την παρουσιάζουν συχνά ως ξεχωριστό, αυτόνομο κράτος. Αμερικανικές κυβερνητικές υπηρεσίες, δεκάδες πανεπιστήμια των ΗΠΑ, τα καναδικά ταχυδρομεία, εταιρείες αμερικανικών συμφερόντων, ακόμη και επιστημονικοί φορείς παγκοσμίου κύρους, όπως η γνωστή μας ΝΑSΑ, έχουν κατά καιρούς εμφανίσει την Κρήτη ως ανεξάρτητη κρατική οντότητα. Αρχικά, όσοι το διαπίστωσαν, το απέδωσαν στην αφέλεια και άγνοια των Αμερικανών για τη γεωγραφία του πλανήτη και την ιστορία των χωρών. Κάποιοι όμως, περισσότερο υποψιασμένοι, «βλέπουν» πολιτική σκοπιμότητα με απρόβλεπτες διαστάσεις για το μέλλον, ένα παιχνίδι σε βάρος της Κρήτης, της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρόσφατα, το ζήτημα έγινε ξανά επίκαιρο, ύστερα από μια διαφήμιση εταιρείας κινητής τηλεφωνίας, στην οποία εμφανιζόταν η σημαία της υποτιθέμενης «ανεξάρτητης Κρητικής Πολιτείας», η οποία στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτε άλλο παρά η σημαία του υπό οθωμανική ηγεμονία προτεκτοράτου της Κρήτης, κατά την περίοδο 1896-1913. Ύστερα από τον σάλο που ξέσπασε στο διαδίκτυο, η εταιρεία αφαίρεσε τη σημαία από τα πλάνα του διαφημιστικού, ενώ η απάντηση που δόθηκε ήταν ότι «η επιλογή της επίμαχης σημαίας έγινε εντελώς τυχαία». «Αυτό που δεν εξήγησε όμως ο υπεύθυνος της εταιρείας, είναι η «σύμπτωση» δίπλα στη σημαία της Κρητικής Πολιτείας, που, ως φαίνεται, παρ’ ότι «άγνωστη» και φυσικά σε αχρηστία, υπήρχε κάπου πρόχειρα, να βρίσκεται η σημαία ενός αγνώστου στον πολύ κόσμο κράτους, αυτής των Νήσων Μάρσαλ, το οποίο παρ’ ότι τυπικά «ανεξάρτητο», ουσιαστικά τελεί υπό την κηδεμονία των Ηνωμένων Πολιτειών...», θα αντιτείνουν οι ιστορικοί και οι ερευνητές.
Η αλήθεια είναι ότι οι συμπτώσεις γίνονται σιγά-σιγά πάρα πολλές. Δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που ο Αμερικανός διοικητής της βάσης των Γουρνών κοντά στο Ηράκλειο, ύψωσε σε δεξίωση το ποτήρι του στην υγεία της…53ης πολιτείας των Η.Π.Α., εννοώντας την Κρήτη και ισχυριζόμενος ότι είχε πιει κάτι παραπάνω και …αστειεύτηκε. Αλλά και κατά τις πρόσφατες διαμαρτυρίες των αγροτών από την Κρήτη με τραχτέρ στον Πειραιά, σημαίες των Κρητών αυτονομιστών κυμάτισαν πάνω σε ορισμένα τροχοφόρα.
Το ζήτημα έχει αναζωπυρωθεί τα τελευταία χρόνια, με πρόσχημα τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ενσωμάτωση της Κρήτης στο ελληνικό κράτος. Σύμφωνα με μια φήμη, αβάσιμη και ανεπιβεβαίωτη, υπάρχει μυστικός όρος στις συμφωνίες ενσωμάτωσης της Κρήτης ότι δήθεν θα πρέπει να πραγματοποιηθεί δημοψήφισμα μετά από 100 χρόνια για να επαναεπιβεβαιώσει ή όχι την ένταξη της νήσου στο ελληνικό κράτος.
Το ζήτημα της «Κρητικής Ανεξαρτησίας» του 2012 μελετά το τρέχον τεύχος του περιοδικού «Αρδην» του Γιώργου Καραμπελιά. «Θρυαλλίδα, προβοκάτσια ή φούσκα;» είναι το ερώτημα που τίθεται για τη διερεύνηση του ζητήματος, το οποίο έχει αναλυθεί σε ένα πλήρες και εξαιρετικά ενδιαφέρον αφιέρωμα 39 συνολικά σελίδων. Στο αφιέρωμα του Άρδην που προετοιμάστηκε από τον Μανόλη Εγγλέζο Δεληγιαννάκη, πρώην πρόεδρο της «Ένωσης των Απανταχού Σφακιανών» και πρόεδρο του κρητικού σωματείου «Δροσουλίτες», και τον Γιώργο Καραμπελιά, παρουσιάζουμε το πρώτο μέρος της έρευνάς μας, που επιμένει στην παρουσίαση του ζητήματος και στα σχετικά ιστορικά στοιχεία.
«Εδώ και πολλά χρόνια ακούγονται φωνές που επισημαίνουν ότι στην Κρήτη αναζωπυρώνεται και πάλι το παλιό, αλλά διαρκώς ανανεούμενο, σε κάθε στιγμή κρίσης, ζήτημα, της «ανεξαρτησίας» του νησιού, το οποίο ποικίλες δυνάμεις, κυρίως ξένες, αλλά και ορισμένες εσωτερικές, ανακινούν, είτε για να εκβιάσουν είτε για να δημιουργούν κλίμα ανασφάλειας, τόσο στο νησί όσο και στο σύνολο της Ελλάδας», σημειώνεται στην εισαγωγή. «Σήμερα, σε συνθήκες καθολικής κρίσης του ελληνισμού, σε Ελλάδα και Κύπρο, και σε μία εποχή που στο σύνολο της περιοχής ξαναχαράζεται ο χάρτης, από τη Γιουγκοσλαβία, μέχρι το Ιράκ, τη Λιβύη και την Κύπρο, η ελληνική μεγαλόνησος, το αβύθιστο αεροπλανοφόρο της Μεσογείου, καθίσταται και πάλι αντικείμενο πολλαπλών βλέψεων. Βλέψεων που δεν περιορίζονται πλέον μόνο στους Εγγλέζους, τους Αμερικανούς, τους Γερμανούς και τους Ισραηλινούς, που κατά καιρούς έχουν δοκιμάσει και συνεχίζουν να καλλιεργούν αυτονομιστικές διαθέσεις και μηχανισμούς στο νησί, αλλά πλέον επεκτείνονται και προς την πλευρά της νεοθωμανικής Τουρκίας, που, με όπλο τους Τουρκοκρητικούς, επιχειρεί μια νέα επιστροφή στο νησί».
«Ποιοι όμως είναι αυτοί που στο εσωτερικό της Ελλάδας και στην Κρήτη καλλιεργούν και προωθούν τέτοια σενάρια;», αναρωτιέται εύλογα το «Αρδην». «Κατ’ αρχάς, οι πράκτορες των ξένων δυνάμεων, που αφθονούν μεταξύ των «ελίτ» της χώρας. Γι’ αυτούς είναι απολύτως φυσικό. Σημαντικό ρόλο επίσης, παίζουν τα παράνομα κυκλώματα διακίνησης ναρκωτικών και όπλων που ανθούν στην Κρήτη. Και η σκέψη τους είναι απλή: Πώς τα αντίστοιχα κυκλώματα κατόρθωσαν να επιτύχουν την απόσπαση του Μαυροβουνίου από τη Σερβία, και απέκτησαν μια «δική» τους χώρα, που αποτελεί το πανευρωπαϊκό κέντρο διακίνησης λαθραίων τσιγάρων και ναρκωτικών, βεβαίως με τις ευλογίες των Γερμανών, των Αμερικανών, των Αλβανών και της Τουρκίας; Έχουν μαζί τους διάφορους «επιχειρηματίες», που ξεπλένουν μαύρο χρήμα είτε/και προσβλέπουν σε ένα φορολογικό παράδεισο της Μεσογείου, αντίστοιχο εν μέρει με αυτόν που έχει γίνει στην Κύπρο και τη Μάλτα. Ιδιοκτήτες ξενοδοχείων, αεροπορικές εταιρείες κ.ά. φαίνεται να έχουν αναμειχθεί σε ανάλογες κινήσεις. Μαζί τους, συντονίζοντας τη σχέση μεταξύ ξένων πρακτόρων, παραβατικών και επιχειρηματιών, πολιτικοί παράγοντες του νησιού, που επενδύουν στην «κρητικότητα».
Ωστόσο, όλοι αυτοί ενισχύονται στο έργο τους από πολλές και ποικίλες εξελίξεις. Ένα βασικό όπλο για την ενίσχυση των αυτονομιστικών τάσεων είναι η διάλυση του ελληνικού κράτους που προωθεί ο Καλλικράτης, ο οποίος προσφέρει το έδαφος για τη διαμόρφωση ενός τοπικιστικά συγκροτημένου πολιτικού προσωπικού, και μιας αυτόνομης «μίνι κυβέρνησης» που σε δεδομένη στιγμή θα μπορέσει να αποτελέσει το θεσμικό όχημα της ανεξαρτησίας με πρώτο βήμα την «ομοσπονδοποίηση». Εξάλλου, χαρακτηριστικό είναι το άρθρο του δημοσιογράφου και εκδότη Βασίλη Κασιμάτη που μετά τις επιθέσεις που δέχτηκε για τα αυτονομιστικά άρθρα του, κατέφυγε στη λογική της ομοσπονδοποίησης. Στις σημερινές συνθήκες κρίσης του εθνικού κράτους και κατ’ εξοχήν κρίσης του ελλαδικού κράτους, με κυρίαρχη τη λογική «ο σώζων εαυτόν σωθήτω», οι τάσεις αυτονόμησης και «ο καθένας για την πάρτη του» θα ενισχυθούν. Κάτι ανάλογο δεν αφήνει να εννοηθεί συχνά πυκνά και ο Ψωμιάδης στη Μακεδονία; Και είναι βέβαιο πως αν δεν υπήρχε το πρόβλημα των Σκοπίων, που υποχρεώνει σε εθνική συσπείρωση, θα είχαμε ήδη κάποια «λέγκα του Βορρά» - δεν λείπουν οι ανεγκέφαλοι και οι πράκτορες. Αν λοιπόν στην Ιταλία έχουμε τη «λέγκα του Βορρά», εδώ κινδυνεύουμε να αποκτήσουμε τη λέγκα του Νότου;
Στην ίδια κατεύθυνση συμβάλλουν και πολλές άλλες δυνάμεις, που την τελευταία περίοδο υπονομεύουν κάθε έννοια εθνικής ταυτότητας και αλληλεγγύης. Όλη η εκστρατεία του «αντιεθνικισμού», της απαξίωσης των εθνικών συμβόλων, της προβολής της «ελληνοτουρκικής φιλίας» και της ταύτισης με τους «Τουρκοκρητικούς», που πραγματοποιείται από πολλά και πολλαπλά κέντρα, κόμματα, δημάρχους, διανοουμένους, ακόμα και κινήσεις, αντιρατσιστικές, οικολογικές, κ.λπ., δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την ανάπτυξη της αυτονομιστικής λογικής, άσχετα με το αν πολλοί από τους φορείς μιας τέτοιας λογικής δεν μπορούν να φανταστούν πού μπορεί να οδηγήσει το «μίσος της πατρίδας» το οποίο επιδεικνύουν», σημειώνεται στην εισαγωγή.
Το αφιέρωμα ανοίγει με το εξαιρετικά κατατοπιστικό άρθρο του δημοσιογράφου Γιώργου Μοσκοβίτη, που παρουσιάζει εκτενώς το σχετικό ζήτημα. Ακολουθεί απόσπασμα από τα «Απομνημονεύματα» του Καπετάν Μπαντουβά, ηγέτη της Κρητικής Αντίστασης για τις ενέργειες των Εγγλέζων ,και του περιβόητου «φιλέλληνα» πράκτορα Κρις ή Μόντι Γουντχάουζ για να επιτύχουν την αυτονομία της Κρήτης στη διάρκεια της Κατοχής. Ακολουθούν μια σειρά από κείμενα για την ιστορία της Κρήτης, που παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση του κρητικού σωματείου Δροσουλίτες, τον Δεκέμβριο του 2003. Τα κείμενα αφορούν την Επανάσταση του Δασκαλογιάννη στα Ορλωφικά το 1774, τη συμμετοχή των Κρητών στην Επανάσταση του ’21, την αγγλική πολιτική απέναντι στις προσπάθειες των Κρητών για Ένωση, την κρητική συμμετοχή στον Μακεδονικό Αγώνα, τις ενωτικές κινήσεις στη διάρκεια της Κρητικής Πολιτείας, και τέλος την ένταξη της Κρήτης στο ελληνικό κράτος, το 1913. Γράφουν οι: Ιωάννης Πολυράκης, Δημοσθένης Καραγιάννης, Σταύρος Φωτάκης, Πάρις Κελαϊδής, Στυλιανός Ψαρρός. Ο Μανόλης Εγγλέζος Δεληγιαννάκης, στο κείμενό του «Πώς να πείσεις για το αυτονόητο», επιχειρεί να παρουσιάσει σφαιρικά την πολιτική σημασία και το διακύβευμα του ζητήματος. Ο Δημοσθένης Καραγιάννης γράφει για την περιβόητη κρητική σημαία και τον ρόλο της τουρκικής ΜΙΤ.
Ακολουθούν επίσης κείμενα υποστηρικτικά της αυτονομίας, για να δοθεί μια εικόνα των επιχειρημάτων και του ποιού των υποστηρικτών της. Πρόκειται για ένα ανώνυμο «αντιεξουσιαστικό» κείμενο, με τον εύγλωττο τίτλο «Λευτεριά στα Ζωνιανά», και για δύο άρθρα του εκδότη και δημοσιογράφου Βασίλη Κασιμάτη στις 28/5/2010 και 21/6/2010, υπέρ της ανεξαρτησίας το πρώτο, της ομοσπονδίας το δεύτερο. Τα ψευδή στοιχεία που παραθέτει ο Κασιμάτης, σχολιάζει και ανασκευάζει η… Στατιστική Υπηρεσία διά χειρός Γιώργου Καραμπελιά. Και το αφιέρωμα κλείνει με την παράθεση εκτενών αποσπασμάτων από μια δίωρη ραδιοφωνική εκπομπή του δημοσιογράφου Γιώργου Μοσκοβίτη, με τους Γιάννη Τσουχλαράκη, λαογράφο, και Γιάννη Πατεράκη, πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κρητικών Σωματείων. Στην εκπομπή παρεμβαίνουν ο πρόεδρος των Κρητών των ΗΠΑ Σταύρος Σημαντήρης, καθώς και ένας θιασώτης της ανεξαρτησίας.
