Κυριακή, 28 Φεβρουαρίου 2010
Αντιγερμανική φρενίτιδα και πραγματικές οφειλές...
«Μας χρωστάτε τα Καλάβρυτα, μας χρωστάτε το Δίστομο, μας χρωστάτε 70 δισ. από τα ερείπια που μας αφήσατε», διεμήνυσε «προσωπικά» στη Γερμανίδα καγγελάριο Άνγκελα Μέρκελ ο δήμαρχος Αθηναίων με δηλώσεις του στον Τύπο.
Η δήλωση του Νικήτα Κακλαμάνη ήταν μία από τις πολλές που έγιναν την περασμένη εβδομάδα με θέμα τις γερμανικές αποζημιώσεις. Το δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Focusμε την Αφροδίτη της Μήλου να κάνει άσεμνη χειρονομία υπό τον τίτλο «Απατεώνες της Ευρώπης» άνοιξε τους ασκούς του Αιόλου στην Ελλάδα σε σχέση με τη διεκδίκηση πολεμικών αποζημιώσεων από τη Γερμανία.
Το ζήτημα που εδώ και χρόνια «κυνηγάει» το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών και για το οποίο αδιαφορούσε η πλειοψηφία της ελληνικής πολιτικής σκηνής απέκτησε ξαφνικά επικαιρότητα, μέσα από δηλώσεις επωνύμων και «ανωνύμων» Ελλήνων, ως αντίδραση στο προσβλητικό δημοσίευμα. Την περασμένη Τετάρτη μάλιστα, ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ, Γιώργος Καρατζαφέρης, κατέθεσε επίκαιρη ερώτηση προς τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, αναφορικά με τις γερμανικές αποζημιώσεις, σημειώνοντας πως «την ώρα που η γερμανική κυβέρνηση, αλλά και τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, κρατούν στάση επιφυλακτική, ενίοτε και εχθρική, απέναντι στις όποιες προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης για έξοδο από την κρίση, το θέμα της καταβολής των γερμανικών οφειλών στη χώρα μας παραμένει ανοικτό, από την στιγμή που οι όποιες σχετικές προσπάθειες, κατά το παρελθόν, αποδείχθηκαν διστακτικές και ημιτελείς».
Το θέμα των γερμανικών οφειλών στην Ελλάδα είναι υπαρκτό και ουσιαστικό. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο ελληνικός λαός γνώρισε την πιο μαύρη, την πιο σκληρή, την πιο αιμοβόρα κατοχή από τον Χίτλερ και τους επιτελείς του: διαμελισμό της εθνικής υπόστασης και μοίρασμα των εδαφών της χώρας σε άλλα κράτη.
Ωμή λεηλασία του εθνικού πλούτου, αρπαγή περιουσιών των πολιτών. Γενοκτονία με την πείνα, την ομηρία, τις ομαδικές εκτελέσεις. Η Ελλάδα είχε τις μεγαλύτερες αναλογικά απώλειες στον πληθυσμό της απ’ όλες τις χώρες της Ευρώπης. Έχασε το 13,5% του πληθυσμού της.
Τι καθόρισε η Διεθνής Διάσκεψη των Παρισίων
ΚΑΤΑτη Διεθνή Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων που πραγματοποιήθηκε μετά το τέλος του πολέμου (1946) σε σχέση με τις οφειλές της Γερμανίας απέναντι στις χώρες που είχε υπό κατοχή, οι οφειλές απέναντι στην Ελλάδα καθορίστηκαν στα εξής:
1Στο δάνειο που συνήψε το Γ΄ Ράιχ στις 14 Μαρτίου 1942 από την Ελλάδα και που το Γ΄ Ράιχ υπέγραψε ότι θα επιστρέψει με το τέλος του πολέμου, ύψους 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων και το οποίο δεν έχει επιστρέψει. Το πανίσχυρο Γ’ Ράιχ απ’ όλες τις κατεχόμενες χώρες της Ευρώπης μόνο με την Ελλάδα συνήψε τέτοιο δάνειο!
2Στις πολεμικές επανορθώσεις, τις οποίες επιδίκασαν οι 29 συμμαχικές χώρες, να πληρώσει η Γερμανία στην Ελλάδα για τις επιτάξεις, αρπαγές και καταστροφές που προξένησαν τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής στον υλικό και τεχνικό πλούτο της χώρας και οι οποίες ανέρχονται στο ποσό των 7,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων και για τις οποίες δεν έχει δοθεί ούτε ένα σεντ. Σ’ αυτά τα ποσά δεν υπολογίστηκαν ούτε η ληστεία με το πλαστό γερμανικό μάρκο, ούτε 1,5 τόνος ασήμι και 3,5 τόνοι νικέλιο από το λιώσιμο των κερμάτων, ούτε ο χρυσός της Τράπεζας της Ελλάδας.
3Στις αποζημιώσεις προς τους Έλληνες πολίτες για την αφαίρεση ή και καταστροφή της περιουσίας τους και την αφαίρεση της ανεκτίμητης ανθρώπινης ζωής. Σε 84 ανέρχονται τα ολοκαυτώματα των μαρτυρικών πόλεων (Καλάβρυτα, Δίστομο, Χορτιάτης, Βιάννος, Νίκαια, Κομμένο, Λιγκιάδες, Βουνιχώρα, Κάντανος κ.τ.λ.), σε εκατοντάδες οι εκατόμβες των θυσιών στα σκοπευτήρια του θανάτου και στα στρατόπεδα της φρίκης στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Αυστρία και στην Πολωνία. Οι γερμανικές κυβερνήσεις θεωρούν ότι εξόφλησαν δήθεν το χρέος τους απέναντι στις εκατοντάδες χιλιάδες θύματα με το αστείο ποσό των 110 εκατομμυρίων γερμανικών μάρκων που έδωσαν το 1960, σε μια επαίσχυντη συναλλαγή για την αποφυλάκιση του εγκληματία πολέμου Μέρτεν και την παραπομπή των εγκληματιών πολέμου στη Γερμανία για να δικαστούν από τα γερμανικά δικαστήρια. Δεν καταδικάστηκε ούτε ένας.
4Στους αρχαιολογικούς θησαυρούς που άρπαξαν από τα μουσεία και από τους αρχαιολογικούς χώρους. Κατάλογοί τους έχουν δημοσιευτεί και υπάρχουν στην Αρχαιολογική Υπηρεσία και στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Μόνο που, λόγω ψυχρού πολέμου που προκάλεσε το διχασμό της, η Γερμανία είχε ζητήσει -και έγινε δεκτόνα αποδώσει το χρέος της μετά την ένωση των δύο Γερμανιών. Το 1989, η πτώτη του τείχους του Βερολίνου σήμανε και ένωσή της, αλλά έκτοτε, καμία ελληνική κυβέρνηση δεν ήγειρε θέμα απόδοσης των οφειλών...
»10,6 δισεκατομμύρια δολάρια
Συνολικά, υπολογίζεται πως η Γερμανία οφείλει 7,160 δισ. δολάρια που επιδίκασε η Διεθνής Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων για τις καταστροφές που προξένησαν τα γερμανικά στρατεύματα στην οικονομική υποδομή της Ελλάδας και 3,5 δισ. δολάρια από το δάνειο που οι κατοχικές δυνάμεις υποχρέωσαν τη χώρα μας να παράσχει, πέραν των εξόδων συντήρησης των κατοχικών στρατευμάτων. Σε αγοραστική αξία, η ισοτιμία του ποσού αυτού υπολογίζεται στα 105 δισ. δολάρια, πολλαπλάσιο του ελλείμματος που σήμερα προσβάλλει την Ελλάδα στους εταίρους της!
«Δεν ζητιανεύουμε, απαιτούμε να πληρώσουν εκείνα που οφείλουν»
ΜΑΝΟΛΗΣ ΓΛΕΖΟΣ
«Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ιταλία και η Βουλγαρία ξεπλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στην Ελλάδα. Δεν είναι παράλογο όμως να έχουν πληρώσει αυτές οι δύο χώρες, που ήρθαν ως κατακτητές στην Ελλάδα, εξαιτίας των Ναζί, και να αυτοεξαιρείται η Γερμανία;», δηλώνει ο ήρωας του ’40 Μανόλης Γλέζος, πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου. «Δεν είναι παράλογο, να έχουν πάρει όλες οι χώρες οι οποίες ενεπλάκησαν σε πόλεμο με το Γ΄Ράιχ, κατεχόμενες και μη, πολεμικές επανορθώσεις, με νόμιμο ή παράτυπο τρόπο, και η Ελλάδα να εξαιρείται; Με ποιο δικαίωμα η Γερμανία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, την κοινή λογική και την πανανθρώπινη ηθική και αρνείται να επανορθώσει όσα ως εισβολέας και κατακτητής το Γ’ Ράιχ διέπραξε σε βάρος της Ελλάδας και του λαού της; Δε ζητιανεύουμε, απαιτούμε η Γερμανία να πληρώσει αυτά που οφείλει στην Ελλάδα, ως χρέος απέναντι στη λογική, στο δίκαιο, στην ιστορία και στον εαυτό της», τονίζει.
| Αντιδράσεις: |
24 ώρες χωρίς τους μετανάστες... Αντέχουμε;
Στην Ιταλία θα λείψουν από τα χωράφια. Στην Ισπανία και το Βέλγιο θα απέχουν από τις δραστηριότητές τους. Στη Γαλλία θα κάνουν απεργία. Στην Ελλάδα, θα απέχουν για 24 ώρες από κάθε οικονομική συναλλαγή.
Αύριο, 1η Μαρτίου 2010, οι μετανάστες θα... λάμψουν διά της απουσίας τους, προκειμένου να αποδείξουν τη συμβολή τους στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Ευρώπης. Μετανάστες πρώτης και δεύτερης γενιάς, αλλά και Ευρωπαίοι πολίτες συμμετέχουν στην πρωτοβουλία «Πρώτη Μαρτίου -24 ώρες χωρίς εμάς». Ενωμένοι κατά του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και της έλλειψης ανεκτικότητας, σκοπεύουν να αποδείξουν πως χωρίς τους μετανάστες μια σειρά εργασιακών σχέσεων, συναλλαγών και κοινωνικών διεργασιών επηρεάζονται αρνητικά.
Η ιδέα ξεκίνησε από τους ισπανόφωνους των ΗΠΑ την Πρωτομαγιά του 2006, όταν κήρυξαν την «Ημέρα χωρίς μετανάστες», για να διαμαρτυρηθούν για τη μεταναστευτική πολιτική. Για μια μέρα, τα πάντα στις ΗΠΑ παρέλυσαν, ενώ πραγματοποιήθηκαν μία από τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις στην ιστορία των ΗΠΑ.
Στην Ευρώπη, η πρωτοβουλία ξεκίνησε από τη Γαλλία. Αφορμή στάθηκε η δήλωση του υφυπουργού Εσωτερικών τον περασμένο Σεπτέμβριο, πως «ένας Άραβας είναι αποδεκτός, αλλά πολλοί Άραβες δεν είναι» που ήρθε ως επιστέγασμα μιας συνολικής πολιτικής προσέγγισης απέναντι στους μετανάστες στη Γαλλία. Εκεί λοιπόν το κίνημα για μια μέρα χωρίς μετανάστες άρχισε να αναπτύσσεται. Στη συνέχεια πέρασε στην Ιταλία, την Ισπανία, την Ελλάδα και σταδιακά απλώνεται σε όλη την Ευρώπη.
«Η «Πρώτη Μαρτίου 2010-24 ώρες χωρίς εμάς», είναι ένα ειρηνικό κίνημα, που συσπειρώνει ανθρώπους κάθε εθνικότητας, καταγωγής, πίστης, εκπαίδευσης και πολιτικού προσανατολισμού» εξηγούν μέσω facebook οι διοργανωτές του, που σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των κινημάτων από τις υπόλοιπες χώρες οργανώνουν την αυριανή κινητοποίηση. «Το να αντιμετωπίζονται οι μετανάστες ως μια άμορφη μάζα παρασίτων ή μια ανεξάντλητη πηγή φτηνής εργατικής δύναμης, αποτελεί κατά την γνώμη μας θέση ανήθικη, παράλογη και επικίνδυνη. Το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των μεταναστών που βρίσκονται στην Ελλάδα εργάζονται σκληρά και συμβάλλουν καθοριστικά στην διατήρηση και την ανάπτυξη της πολυπολιτισμικής πλέον κοινωνίας μας. Αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της σημερινής Ελλάδας», τονίζουν.
Στόχος της κίνησης είναι η διοργάνωση ειρηνικών κινητοποιήσεων και εκδηλώσεων στην Ελλάδα. «Κεντρικός άξονας θα είναι η αποχή μας από κάθε οικονομική συναλλαγή για 24 ώρες», εξηγούν, ενώ παράλληλα θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις, εκδηλώσεις και κινητοποιήσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
Η πρωτοφανής επίθεση σημειώθηκε το βράδυ της περασμένης Τετάρτης στην περιοχή της Χαλέπας. Η αδιόριστη εκπαιδευτικός που παλιότερα δίδασκε ελληνικά σε μετανάστες και παιδιά μεταναστών στο πλαίσιο προγραμμάτων της Νομαρχίας, επιβιβαζόταν στο αυτοκίνητό της έξω από το σπίτι της. Τον τελευταίο καιρό, είχε κάποιες ώρες διδασκαλίας σε λύκειο της πόλης, στο οποίο όπως λένε οι ακτιβιστές, λειτουργεί πυρήνας ακροδεξιάς οργάνωσης...
Οι δράστες της έστησαν ενέδρα. Όπως τους περιέγραψε η ίδια στην καταγγελία της προς την αστυνομία, φορούσαν κουκούλες και μάλλινα γάντια. «Θέλουμε να σου κάνουμε ένα σημάδι» της είπαν.
Κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς «στοχοποίησε» την κοπέλα στα μάτια των νοσταλγών του Χίλτερ. Κάποιοι λένε ότι είχε φραστικό επεισόδιο με μαθητές του λυκείου όπου διδάσκει, οι οποίοι ανήκουν σε φασιστική οργάνωση.
«Η «υπογραφή» τους στο μπράτσο της κοπέλας δεν αφήνει καμία αμφιβολία πως τα φασιστοειδή θέλουν να τρομοκρατήσουν κάθε φωνή υπέρ των μεταναστών στην περιοχή», δηλώνει ο Σεραφείμ Ρίζος, μέλος της αντιρατσιστικής οργάνωσης που μιλά για περισσότερες από 10 επιθέσεις το τελευταίο διάστημα στα Χανιά -η πιο γνωστή εκ των οποίων ήταν σε βάρος της Συναγωγής.
| Αντιδράσεις: |
Νηοπομπή για την ανοικοδόμηση της Γάζας
Tα πλοία της ελπίδας σαλπάρουν ξανά για τη Γάζα! Φορτωμένα με υλικά για την ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης χώρας, τα σκάφη από την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Τουρκία θα φτάσουν στην πολιορκημένη γη, αυτή τη φορά για να χτίσουν με τους Παλαιστινίους τα ισοπεδωμένα σπίτια τους. Μαζί τους, ένα πολυεθνικό πλήρωμα που καταφέρνει να συνεννοείται, να συνεργάζεται και να επικοινωνεί υπέρ ενός κοινού σκοπού: την έμπρακτη αλληλεγγύη στον παλαιστινιακό λαό...
Δεν είναι η πρώτη φορά που τα πλοία του Free Gaza Movement θα προσεγγίσουν την πολιορκημένη Γάζα. Τον Αύγουστο του 2008, 44 άνθρωποι από 13 χώρες, επιβαίνοντας σε δυο ελληνικά ψαροκάικα, έσπασαν για πρώτη φορά τη θαλάσσια πολιορκία της Γάζας ύστερα από 41 χρόνια. Άνθρωποι απλοί, χωρίς πολεμικά μέσα, με μόνο τους όπλο τη θέληση να σταματήσουν το άδικο, τα πληρώματα κατάφεραν να φτάσουν στη Γάζα και να δώσουν ανθρωπιστικό υλικό και ανθρώπινη επαφή στους αποκλεισμένους κατοίκους της. Χιλιάδες Παλαιστίνιοι το καλωσόρισαν στην προκυμαία και τα νερά του λιμανιού γέμισαν με νέα παιδιά που κολυμπούσαν γύρω του για να το συνοδεύσουν.
Ακόμη τέσσερις φορές, σκάφη του Free Gaza έσπασαν την πολιορκία της Γάζας. Αντιδρώντας το κράτος του Ισραήλ, κόντρα σε κάθε έννοια διεθνούς Δικαίου και Δικαίου της θάλασσας, διεμβόλισε το πλοίο «Dignity» τον Δεκέμβρη του 2008, απείλησε με βύθιση τον «Αρίωνα» τον Ιανουάριο του 2009 και κατέλαβε το ίδιο σκάφος τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς, οδηγώντας τα μέλη της αποστολής στις ισραηλινές φυλακές.
Αλλά όλα αυτά δεν πτόησαν τα μέλη του Free Gaza. Αντιθέτως, οι επιτυχημένες αποστολές του ενέπνευσε και άλλα εγχειρήματα, που έσπασαν τον αποκλεισμό της Γάζας από τη στεριά, όπως πρόσφατα το Viva Palestina.
Τώρα ήρθε η ώρα, λένε, να κάνουν ένα βήμα παρακάτω: αυτή τη φορά, η πρωτοβουλία αναμένεται να είναι πιο στοχευμένη και αποτελεσματική από ποτέ. Συγκροτώντας την ελληνική πρωτοβουλία «Ένα Καράβι για τη Γάζα» (www.shiptogaza.gr), οι «δικοί μας» ακτιβιστές συμμετέχουν στη διεθνή αποστολή που συντονίζεται από το «Free Gaza Movement». Πλοία φορτηγά, θα μεταφέρουν οικοδομικά και άλλα άκρως απαραίτητα υλικά, πλοία επιβατικά, που θα μεταφέρουν ανθρώπους που θα εκφράσουν με πράξεις την αλληλεγγύη τους στο μαρτυρικό και ηρωικό Παλαιστινιακό λαό της Γάζας.
Από τον Ιανουάριο του 2006, που η «Χαμάς» κέρδισε τις δημοκρατικότερες –σύμφωνα με δυτικούς ανεξάρτητους παρατηρητές– εκλογές που έγιναν ποτέ στην Παλαιστίνη, η Λωρίδα της Γάζας, ένα μικρό κομμάτι γης στο οποίο συνωστίζονται περίπου 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι (με τα παιδιά να αποτελούν περίπου το 60% του πληθυσμού), ζει έναν ολοκληρωτικό αποκλεισμό από στεριά, θάλασσα και αέρα. Οι κάτοικοί της στερούνται όχι μόνο το μέγιστο αγαθό, την ελευθερία, αλλά και τα πιο βασικά ζωτικά αγαθά και υπηρεσίες, όπως η διατροφή, το νερό, η υγεία. Η Γάζα έχει μετατραπεί σε μια ανοιχτή φυλακή, στο μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στον κόσμο, επειδή οι κάτοικοί της δεν υποτάσσονται στις απαιτήσεις του Ισραήλ και των διεθνών προστατών του.
Ο βάρβαρος αποκλεισμός της Γάζας κορυφώθηκε με την πολεμική επίθεση του Ισραήλ τον Δεκέμβρη του 2008, που άφησε πίσω της 1.419 νεκρούς (926 πολίτες, μεταξύ των οποίων 326 παιδιά και 111 γυναίκες), 5.300 τραυματίες (περισσότεροι από τους μισούς γυναίκες και παιδιά), 2.114 κατοικίες εντελώς ισοπεδωμένες, 3.242 κατοικίες με ανεπανόρθωτες καταστροφές που τις κατέστησαν μη κατοικήσιμες, 15.000 κατοικίες με σοβαρές ζημιές και τεράστιες καταστροφές στις βασικές υποδομές της περιοχής (νοσοκομεία, σχολεία, δίκτυα κοινής ωφέλειας).
Σήμερα, οι Παλαιστίνιοι της Γάζας είναι ακόμη πολιορκημένοι. Επικοινωνούν με τον έξω κόσμο μόνο μέσα από τα λαγούμια που ανοίγουν όσοι αντέχουν. Το λιμάνι της Γάζας παραμένει «κατειλημμένο» από τα πολεμικά πλοία των Ισραηλινών που δεν αφήνουν ούτε τα ψαροκάικα να ανοιχτούν στη θάλασσα. Αυτήν τη στιγμή, ο μόνος τρόπος που έχουν οι φυλακισμένοι κάτοικοι της Γάζας να ξαναφτιάξουν τα σπίτια τους είναι να ψάχνουν τα σίδερα στα ερείπια των βομβαρδισμών, να κονιορτοποιούν τα απομεινάρια του μπετόν και να τα ενώνουν με το λιγοστό, πανάκριβο τσιμέντο που καταφέρνουν να περάσουν από τα λαγούμια της Ράφας.
Αυτό το «καθεστώς» θέλει να σπάσει η νέα νηοπομπή που θα φτάσει στη χώρα. Στόχος της ελληνικής αποστολής είναι να συμμετάσχει με ένα τουλάχιστον πλοίο, κατάλληλο για μεταφορά ανθρώπων και υλικών. «Μετά το σπάσιμο του αποκλεισμού με τα πλοία μας, με τα οποία μεταφέραμε ανθρωπιστική βοήθεια, αποφασίσαμε να επιχειρήσουμε ξανά με μια νέα αποστολή, πολυεθνική, ριζικά αναβαθμισμένη, για το σπάσιμο της πολιορκίας. Αυτήν την άνοιξη, ένας μικρός στόλος με σκάφη και επιβάτες από πολλές χώρες, θα πλεύσει και πάλι προς τη Λωρίδα της Γάζας, μεταφέροντας, κυρίως, υλικά ανοικοδόμησης και ζωτικής σημασίας υποδομών», λέει στο «Έθνος της Κυριακής ο Γιάννης Καρυπίδης, ένα μέλος του πληρώματος που συμμετείχε και σε προηγούμενες αποστολές. «Οι περισσότεροι από εμάς ασχολούνται εδώ και χρόνια με το Παλαιστινιακό πρόβλημα, γνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες και θέλουν να βοηθήσουν όχι μόνο με μεταφορά ανθρωπιστικού υλικού, αλλά κάνοντας κάτι πιο ουσιαστικό για τους ελεύθερους πολιορκημένους της Γάζας. Το μόνο που δεν θα κάνουμε είναι πίσω. Ο,τι και να συναντήσουμε στο δρόμο μας θα φτάσουμε στη Γάζα», μας λέει.
Σύμφωνα με τα μέλη της αποστολής, οι προσφορές των Ελλήνων είναι πολλές και η κινητοποίηση είναι μεγάλη και στα υπόλοιπα κράτη. «Χρειαζόμαστε την στήριξη όλων, για να μπορέσουμε να κάνουμε ο,τι καλύτερο μπορούμε για τους ανθρώπους αυτούς που μέσα από τα χαλάσματα καταφέρνουν να ζουν και να ελπίζουν», λένε. Στην ιστοσελίδα www.shiptogaza.gr , προτείνονται τρόποι που μπορεί κανείς να προσφέρει, συνεισφέροντας στην αποστολή του Free Gaza Movement.
| Αντιδράσεις: |
Πέμπτη, 25 Φεβρουαρίου 2010
Τους προσβάλουν ακόμη και 36 χρόνια μετά
Για περισσότερα από 35 χρόνια, η Πολιτεία τους είχε ξεχάσει. Με το νόμο 3648/2008, κάτι φάνηκε να αλλάζει για τους απόμαχους του πολέμου της Κύπρου το ’74. Για πρώτη φορά αποφασίστηκε ότι οι ανάπηροι και οικονομικά ασθενείς βετεράνοι που πολέμησαν κατά της τουρκικής εισβολής δικαιούνται την άδεια ενός περιπτέρου...
Το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 2009 ( 14 μήνες!!! μετά την δημοσίευση του Νόμου) και προβλέπει πως Νομαρχίες και Δήμοι έπρεπε να ορίσουν τις θέσεις για τα νέα περίπτερα, αλλά και τις άδειες από τα «σχολάζοντα» -αυτά που άλλοτε ανήκαν σε αναπήρους πολέμου του ’40- και που ήταν διαθέσιμα.
Κι ενώ ορίζει ρητά ότι η διαδικασία έπρεπε να ολοκληρωθεί μέσα σε τρεις μήνες, η Νομαρχία Αθηνών... «έδρασε» 10 μήνες μετά και με πρόσφατη ανακοίνωσή της προκηρύσσει 97 θέσεις «σχολαζόντων» περιπτέρων με δικαιούχους πάλι ΜΟΝΟΝ τους αναπήρους πολέμου του ΄40.
Βλέπετε, τα «σχολάζοντα» είναι τα «φιλέτα», που βρίσκονται σε κεντρικές αρτηρίες και το κέντρο της Αθήνας. Αντί να πάνε στους ξεχασμένους βετεράνους του ’74, θα πάνε ίσως στους απογόνους των αναπήρων του ’40! Και να σκεφτεί κανείς ότι οι βετεράνοι που έχουν ανάγκη δεν ξεπερνούν στην Αθήνα τους 15...
Και όχι μόνο ΔΕΝ συμπεριλαμβάνει τους Βετεράνους πολεμιστές της Κύπρου - σε αντίθεση με τις υπόλοιπες Νομαρχίες της χώρας – αλλά και δεν προκηρύσσει με ιδιαίτερη ανακοίνωση τις νέες θέσεις που προβλέπει γι΄αυτούς ο Ν. 3648/2008. Εδώ βέβαια πρέπει να επισημάνουμε και την αδιαφορία των Δήμων, δεδομένου ότι μόλις 9 από τους 48 Δήμους απάντησαν στην αίτηση της Νομαρχίας για ορισμό νέων –μόλις 18 τελικά- θέσεων.
| Αντιδράσεις: |
Πώς φτάσαμε ως εδώ...
«Υψηλή μαγειρική», «Δημοσιονομικές αλχημείες», «Ταχυδακτυλουργικά κόλπα», «Μαγικό ραβδάκι», «Δημιουργική λογιστική»...Πόντο-πόντο βούλιαζε εδώ και χρόνια η ελληνική οικονομία στην κινούμενη άμμο των δημοσίων οικονομικών και των ελλειμμάτων, αλλά ως δια... μαγείας η πραγματική εικόνα φάνταζε μακρινή, βγαλμένη από κακό όνειρο. Μέτρα σπασμωδικά, αμφίβολης αποτελεσματικότητας και επικοινωνιακού κυρίως χαρακτήρα, που εξυπηρετούσαν αποκλειστικά την χρονική συγκυρία και συγκεκριμένους (προ)εκλογικούς σχεδιασμούς ήταν η ελληνική απάντηση στην διεθνή οικονομική κρίση, αλλά και στο δημοσιονομικό έλλειμμα που διογκωνόταν.
Κι όπως ήταν αναμενόμενο για όλους εκείνους που ήξεραν τα νούμερα και τους αριθμούς των προϋπολογισμών των περασμένων ετών, φτάσαμε τελικά από τα «μαγικά κόλπα» και τις ταχυδακτυλουργίες στο «καυτό μέτωπο της οικονομίας» και τον «Τιτανικό» του 2010. Η πολιτική των λογιστικών παιχνιδιών, των ανώδυνων αποφάσεων και της ήσσονος προσπάθειας που τόσο πολύ αγάπησαν οι κυβερνήσεις του παρελθόντος, καταρρέει σήμερα υπό το βάρος και της οικονομικής κρίσης απειλώντας όμως να συμπαρασύρει στα συντρίμμια της την εθνική οικονομία. Θύματα της ελληνικής τραγωδίας, οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι συνταξιούχοι και οι φορολογούμενοι που δεν προσπάθησαν να αποκρύψουν τα εισοδήματά τους...
Τα αποκαλυπτήρια της πραγματικής εικόνας της ελληνικής οικονομίας απογοητεύουν, αλλά τα μέτρα της επιτήρησης των Βρυξελλών σοκάρουν: πέρα από την αύξηση της άμεσης και έμμεσης φορολογίας του Έλληνα πολίτη, η ελληνική κυβέρνηση προσανατολίζεται τώρα στη λήψη πρόσθετων μέτρων, με στόχο την εξεύρεση 2 -2,5 δισ. ευρώ, καθώς Κομισιόν και Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εμμένουν ότι λόγω της μεγαλύτερης ύφεσης, αλλά και της αύξησης των επιτοκίων απαιτείται επιπλέον προσαρμογή κοντά στο 1% του ΑΕΠ, για να μειωθεί το έλλειμμα κατά 4%.
Η ελληνική οικονομία θα περάσει το πρώτο της επίσημο τεστ τον ερχόμενο Μάρτιο, όταν θα έρθουν στη χώρα μας εκπρόσωποι της περιβόητης τριμερούς Επιτροπής (Κομισιόν, ΕΚΤ, ΔΝΤ) που θα συσταθεί για να παρακολουθεί την πορεία του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΠΣΑ) της Ελλάδας. «Τότε θα επανεξετασθεί η αναγκαιότητα της λήψης επιπρόσθετων οικονομικών μέτρων», είπε ο Ζαν Κλοντ Γιούνγκερ, αμέσως μετά το πέρας της συνεδρίασης του Eurogroup, όπου και συζητήθηκε για μία φορά ακόμη το «ελληνικό πρόβλημα». Τότε θα αποφασίσουν αν θα αυξηθεί ή όχι το ΦΠΑ, αν θα χρειαστεί να περικοπούν περαιτέρω οι δημόσιες δαπάνες και αν τελικά θα κοπεί ο 14ος μισθός... Επιπρόσθετα αναμένεται νέα αναπροσαρμογή στη φορολογία των καυσίμων, αλλά και αύξηση του φόρου στα είδη πολυτελείας, όπως για παράδειγμα τα ακριβά ΙΧ υψηλού κυβισμού.
Ο σημερινός δημοσιονομικός εκτροχιασμός δεν συνέβη μέσα σε μια νύχτα. Είναι αποτέλεσμα λανθασμένων πολιτικών και ανορθόδοξων χειρισμών πολλών ετών. Με απόλυτο στόχο την ένταξη στην ευρωζώνη, οι οικονομικοί επιτελείς των κυβερνήσεων Σημίτη βρήκαν έδαφος για «δημιουργική λογιστική». Όπως αποκάλυψαν μόλις προχθές οι New York Times, μετά το 2001 (και την είσοδο της Ελλάδας στο ευρώ), ο όμιλος Goldman Sachs είχε δανείσει στην ελληνική κυβέρνηση δισεκατομμύρια, προκειμένου να ανταποκριθεί η Ελλάδα στις απαιτήσεις της ευρωζώνης, σε μια συμφωνία που είχε προωθηθεί ως "νομισματική συναλλαγή" και όχι ως δάνειο. Σε αντάλλαγμα, η Ελλάδα είχε τότε παραιτηθεί από δικαιώματα σε τέλη αεροδρομίων ή κέρδη από τυχερά παιχνίδια για τα επόμενα χρόνια.
Μετά τη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη που καλλιέργησαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2004, με τον κατασκευαστικό τομέα να κατέχει τα σκήπτρα της οικονομίας, η νέα κυβέρνηση που εξελέγη την ίδια χρονιά είχε να αντιμετωπίσει –πέρα από το «φρένο» της αγοράς- τις δημοσιονομικές τρύπες του παρελθόντος. Η κυβέρνηση Καραμανλή, ωστόσο, δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις. Αφού επί μια πενταετία με τις πολιτικές της πέτυχε την κατάρρευση των δημόσιων εσόδων και την εκτόξευση του ελλείμματος και του δημόσιου χρέους, επιχείρησε προς το τέλος της διακυβέρνησής της να κλείσει τις μαύρες τρύπες σε βάρος των δημοσίων υπαλλήλων και των φορολογούμενων που δεν προσπάθησαν να αποκρύψουν τα εισοδήματά τους.
Το μεγάλο «πείραγμα» στους αριθμούς ξεκίνησε μετά το 2004, με εμπνευστή τον Γιώργο Αλογοσκούφη. Με τη δημοσιονομική απογραφή (μέσω ΕΕ) που προκάλεσε ως νέος τότε υπουργός Οικονομίας προσέφερε ένα ανέλπιστο δώρο στον επίσης νέο τότε Επίτροπο Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χοακίν Αλμούνια, ο οποίος ήθελε να δώσει, κυρίως προς τα ισχυρά μέλη της Ένωσης, δείγμα γραφής. Ετσι, με βάση και την εισήγηση Κλάους Ρέγκλινγκ, έναν από τους πιο σκληροπυρηνικούς διευθυντές της Κομισιόν και φίλο του Γιώργου Αλογοσκούφη, αποδέχθηκε την πρόταση του Έλληνα υπουργού Οικονομίας να αλλάξει τον τρόπο καταγραφής των αμυντικών δαπανών κατά παρέκκλιση των ειωθότων της eurostat καταγράφοντάς τις στον χρόνο παραγγελίας και όχι στον χρόνο παραλαβής των όπλων. Με αυτόν τον τρόπο το έλλειμμα της Ελλάδας εκτινάχθηκε τεχνητά στο 7,4% και η χώρα μπήκε σε καθεστώς επιτήρησης.
Στη... «δημιουργική λογιστική», ο τότε Υπουργός είχε βοηθό του τον τον Μανώλη Κοντοπυράκη, καθηγητή Μαθηματικών στην Αμερική με εξαιρετική φήμη διεθνώς και γνωστό για την αυστηρότητά του. Ο κ. Κοντοπυράκης ανέλαβε επικεφαλής της Στατιστικής Υπηρεσίας και λειτούργησε ως ενδιάμεσος της ελληνικής κυβέρνησης και της Eurostat μέχρι να παραιτηθεί παραδίδοντας το έλλειμμα υπερδιπλάσιο από αυτό που μέχρι πρότινος εμφάνιζε στους Ευρωπαίους συναδέλφους.
Σύμφωνα με το σχέδιο, ο κ. Αλογοσκούφης ύστερα από δύο χρόνια θα κατάφερνε να βγάλει τη χώρα από την επιτήρηση ενώ θα είχε και ένα ισχυρό άλλοθι για να προωθήσει όποιες μεταρρυθμίσεις αποφάσιζε η κυβέρνηση χωρίς να εισπράξει ο ίδιος το πολιτικό κόστος. Η ορθότητα της επιλογής αυτής κρίθηκε λίγα χρόνια αργότερα, όταν η ίδια η Eurostat απεφάνθη ότι ο σωστός τρόπος καταγραφής των αμυντικών δαπανών ήταν ο προηγούμενος, δηλαδή κατά τον χρόνο παραλαβής τους. Το μεγαλύτερο λάθος του φαίνεται ότι ήταν το σήμα για χαλαρότητα που δόθηκε στην αγορά σε σχέση με την πληρωμή του ΦΠΑ και την είσπραξη των φόρων.
Η δεύτερη πράξη του δράματος ήταν η έξοδος της χώρας από την επιτήρηση, αποτέλεσμα, σύμφωνα με μια εκδοχή, πολιτικής συμφωνίας. Για να επιτευχθεί προηγήθηκε μια αμφιλεγόμενη αναθεώρηση του ΑΕΠ της Ελλάδας προς τα πάνω, ενώ σύμφωνα με όσους είχαν εκείνη την περίοδο πρόσβαση στα στοιχεία, το έλλειμμα της χώρας, όταν ο κ. Αλμούνια έδωσε το πράσινο φως για την έξοδο, ήταν στο 4%. Όμως πολιτικά αυτό ήταν το όπλο που ήθελε να χρησιμοποιήσει ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής για να πάει σε πρόωρες εκλογές το 2007 και να προλάβει να ανανεώσει τη θητεία του προτού αποκαλυφθεί η γύμνια της πολιτικής του και χάσει το προβάδισμα των ποσοστών. Σύμφωνα με διαδρομιστές της Επιτροπής, θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο η Ελλάδα να κατάφερνε όλες αυτές τα «ταχυδακτυλουργικά κόλπα» αν δεν είχε μια αθόρυβη και άτυπη υποστήριξη από παράγοντα πρώτης γραμμής, ενώ πολλοί σημειώνουν τις πολύ καλές σχέσεις που είχε ανέκαθεν ο κ.Καραμανλής, με τον Ζοζέ Μ. Μπαρόζο.
«Αρωγοί» σε αυτήν τη φαρσοκωμωδία φαίνεται να ήταν τα στελέχη του Γενικού Λογιστηρίου και της Στατιστικής Υπηρεσίας, που με τρικ παραποιούσαν -όσο μπορούσαν- την εικόνα της οικονομίας. Όπως φαίνεται εκ των υστέρων, τα τρικ που χρησιμοποιούσαν ήταν τα εξής:
- Ποτέ δεν παραδέχτηκαν την κατάρρευση των εσόδων, η οποία έχει επίπτωση στο έλλειμμα κατά 3% έως 4% εκτινάσσοντάς το αυτόματα από το προϋπολογισθέν 3,7% πάνω από 7%.
- Δεν συνυπολόγιζαν τη μείωση του ΑΕΠ, επακόλουθη της οικονομικής κρίσης. Η διαφορά που προκύπτει για το έλλειμμα λόγω του χαμηλότερου ΑΕΠ είναι ένα πρόσθετο ποσοστό της τάξης του 1,5%.
- Δεν εμφάνιζαν επιπλέον σε κανέναν κωδικό δαπάνες για την κοινωνική ασφάλιση ύψους 4,1 δισ. ευρώ. Η επίπτωση στο έλλειμμα από τις δαπάνες αυτές ήταν της τάξης του 1,8%.
- Επίσης, για πολλά χρόνια, δεν καταγράφονται πουθενά οι οφειλές των νοσοκομείων προς τους προμηθευτές τους, οι οποίες στο τέλος του προηγούμενου έτους ξεπέρασαν τα 5,5 δισ. ευρώ, όπως και οι οφειλές του Δημοσίου προς κατασκευαστές ύψους 4,1 δισ. Ευρώ.
Ολα τα προηγούμενα τρικ έκαναν τελικά το έλλειμμα να φτάσει στο ύψος του 12,7%.
Τους τελευταίους μήνες της διακυβέρνησης Καραμανλή, η ασφυξία ήταν ήδη εμφανής. Από την άνοιξη του 2009 ακόμη, δημοσιεύματα και οι αναλυτές επέμεναν ότι αν δεν υπήρχε στροφή πολιτικής, η κατάσταση θα χειροτέρευε. «Από τις αρχές του 2009 ακόμη, μαθαίναμε από αξιόπιστες πηγές ότι η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας ήταν ιδιαίτερα ζοφερή», δηλώνει στον «Φιλελεύθερο» ο δημοσιογράφος Ηλίας Μαρούτσης. «Χαρακτηριστικό της κατάστασης είναι ότι μετά την αλλαγή της κυβέρνησης δεν αναθεωρήθηκε προς τα πάνω μόνο το έλλειμμα του 2009, αλλά και του 2008 και του 2007, χρονιά κατά την οποία η χώρα εξήλθε της επιτήρησης με τις ευλογίες του τότε επιτρόπου».
Σύμφωνα με τον κ. Μαρούτση, όσον αφορά το 2009 ο αρχικός στόχος του προϋπολογισμού για έλλειμμα 3,7% είχε προϋπολογιστεί με το δεδομένο ότι θα υπάρξει αύξηση εσόδων κατά 13%. «Το πρώτο δίμηνο του 2009, ο ρυθμός των εσόδων ήταν ήδη αρνητικός και υπολειπόταν κατά 2% τον αντίστοιχο ρυθμό του 2008. Η καθίζηση των εσόδων στην ευρωπαϊκή επιτροπή αποκαλύφθηκε μόλις του φθινόπωρο του 2009, ενώ στο μεσοδιάστημα το οικονομικό επιτελείο για να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα απλώς άλλαξε το χρόνο ανακοίνωσης των εσόδων, τα οποία γνωστοποιούνταν πια ανά τρίμηνο και όχι ανά δίμηνο για να φαίνονται περισσότερα!», μας λέει.
Τα τεράστια ετήσια ελλείμματα και η αδυναμία αύξησης των εσόδων οδήγησαν σε κατακόρυφη αύξηση του δανεισμού και κατ’ επέκταση σε ταχύτατη αύξηση του δημόσιου χρέους. Έλλειμμα και χρέος- ρεκόρ, κρατικός δανεισμός με επιτόκια θηλιά, ανεργία στα ύψη, ασφαλιστικά ταμεία χωρίς ρευστό, σχολεία χωρίς δασκάλους, νοσοκομεία χωρίς φάρμακα, γιατρούς και νοσηλευτές αλλά με οφειλές δισ. ευρώ, νησιά χωρίς καράβια και ευπαθείς ομάδες σε αδιέξοδο χωρίς κοινωνική πρόνοια ήταν η εικόνα της χώρας το 2009 πια.
«Οι τεράστιες εκκρεμότητες στην υγεία, την παιδεία, την απασχόληση, την κοινωνική ασφάλιση το περιβάλλον και αλλού αλλά και η εκρηκτική κατάσταση στα δημόσια οικονομικά, τα οποία επιδεινώθηκαν περαιτέρω και λόγω της οικονομικής κρίσης, ήταν οι γόρδιοι δεσμοί που δεν μπορούσε να λύσει η κυβέρνηση του κ. Καραμανλή, με την οριακή πλειοψηφία αφού μάλιστα τον τελευταίο χρόνο πριν από τις εκλογές ενεργούσε με μοναδικό γνώμονα το, ανά πάσα στιγμή, ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών», εξηγεί ο Ηλίας Μαρούτσης. «Ύστερα από σχεδόν έξι χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ, οι πληγές της οικονομίας όχι μόνο δεν επουλώθηκαν, αλλά άνοιξαν περισσότερο. Χαρακτηριστικό είναι ότι μέσα σε έξι χρόνια το δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά περίπου 100 δισ. Ευρώ!».
Η αλλαγή της κυβέρνησης έδωσε την ελπίδα πως η κατάσταση θα αλλάξει, το χρέος θα μειωθεί, αλλά και η αξιοπιστία της Ελλάδας στο εξωτερικό θα αποκατασταθεί. «Τα λεφτά υπάρχουν» δήλωναν προεκλογικά οι επιτελείς του κυβερνώντος κόμματος, για να διαψευστούν από την... πραγματικότητα που αποκαλύφθηκε.
«Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ελλάδας σήμερα είναι ότι δεν μπορούμε να δανειστούμε φθηνά. Το γεγονός πάντως ότι μπορούμε ακόμη να δανειζόμαστε είναι σημαντικό, γιατί σε αντίθετη περίπτωση θα μιλούσαμε για χρεοκοπία», λέει στον «Φ» ο Δρ. Νίκολαος Γεωργικόπουλος, ερευνητής στο Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), επιστημονικός συνεργάτης του New York University και μέλος της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικών Αγορών του ΟΟΣΑ. «Το υψηλό χρέος της χώρας μας έχει ως αποτέλεσμα ακόμη και οι μικρές μεταβολές στο spread (σ.σ.: Spread ονομάζεται η διαφορά αποδόσεων μεταξύ των κρατικών ομολόγων πχ. της Ελλάδας σε σύγκριση με την Γερμανία, που θεωρείται η «ατμομηχανή» της ευρωπαϊκής οικονομίας) να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στο κόστος εξυπηρέτησης του κρατικού ελλείμματος, αλλά και της αναχρηματοδότησης του χρέους. Για παράδειγμα, λόγω αύξησης του spread, απαιτήθηκε το 5,2% του ΑΕΠ της χώρας μας για τόκους το 2009, ενώ είχε υπολογιστεί 4,6% του ΑΕΠ. Όσο απαιτούνται περισσότερα χρήματα για την κάλυψη του ελλείμματος, τόσο θα πρέπει να μειώσουμε τις δαπάνες, τις κρατικές παροχές και τις διευκολύνσεις προς ειδικές ομάδες πληθυσμού», εξηγεί.
«Η Ελλάδα βρίσκεται σε ύφεση, δηλαδή δεν υπάρχει ικανή ανάπτυξη ώστε να μπορέσει να μειώσει το έλλειμμα. Με αποτέλεσμα, το κράτος να πρέπει να επιβάλει περισσότερους φόρους, πχ. στη βενζίνη, και να μειώσει τα προτερήματα στους εργαζομένους, πχ. τα επιδόματα των δημοσίων υπαλλήλων. Και, όπως φαίνονται δυσχερή τα πράγματα, ίσως φανεί τελικά μονόδρομος η κατάργηση του 14ου μισθού», μας λέει ο κ. Γεωργικόπουλος.
Σύμφωνα με μελέτη του ΚΕΠΕ για την εξέλιξη των ελληνικών spread, στην οποία συμμετέχει ο ερευνητής, «τα ελληνικά spread δεν συσχετίζονται αναγκαστικά με μακροοικονομικά μεγέθη, όπως το ύψος του δημόσιου χρέους και ελλείμματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η απογραφή του 2004 δεν επηρέασε την διακύμανση, αλλά ούτε και η ανακοίνωση του ελλείμματος του 12,7% για το 2004. Υπό κανονικές συνθήκες, τα spreads καθορίζονται στη δευτερογενή αγορά ομολόγων και διαμορφώνονται με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές της χώρας για αποπληρωμή του δανεισμού».
Για το λόγο αυτό, ο κ. Γεωργικόπουλος είναι πεπεισμένος πως η Ελλάδα βρίσκεται στη μέση μιας συντονισμένης κερδοσκοπικής επίθεσης που αναζητά το εύκολο χρήμα και στόχο έχει το ευρώ. Κι όταν τον ρωτάμε «γιατί την Ελλάδα;», μας απαντά: «Πάντα οι αγορές χτυπούν τον πιο... αδύναμο κρίκο. Η Ελλάδα είχε μεγάλο έλλειμμα, υψηλό χρέος, μειωμένη ανταγωνιστικότητα και αναξιοπιστία στα στοιχεία της. Είναι ο τέλειος στόχος για να χτυπήσουν συνολικά την ευρωζώνη. Το καλύτερο που έχει να κάνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι να στηρίξει την αξιοπιστία των ελληνικών ομολόγων και να περιορίσει τη διάθεση για κερδοσκοπία».
Πρόβλημα ρευστότητας θα αντιμετωπίσουν σύντομα και οι τράπεζες, όπως υποστηρίζει ο ερευνητής του ΚΕΠΕ. «Σε αυτήν την συγκυρία, οι τράπεζες πρέπει να αντλήσουν φθηνή ρευστότητα, που μέχρι πρόσφατα εξασφάλιζαν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Όμως η συνέχιση της στήριξης δεν είναι βέβαιη και γεννάται το ερώτημα πώς θα βρουν χρήματα για να αποσβέσουν τις οφειλές της τάξης των 50 δισ... Η υποβάθμιση της χώρας μας από τους οίκους πιστοληπτικής διαβάθμισης, όπως ο οίκος Moody’s, δυσκολεύει την εξεύρεση πηγών δανεισμού –φανταστείτε τις συνέπειες περαιτέρω υποβάθμισης», τονίζει ο οικονομικός αναλυτής, ο οποίος δεν μπορεί να αποκλείσει τις συνέπειες και για τις κυπριακές τράπεζες...
| Αντιδράσεις: |
Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2010
Ελληνες της Αϊτής: έζησαν την καταστροφή
Για τέσσερις μέρες, ο Δημήτρης Γκιόκας και ο Βασίλης Μπάρλας, Έλληνες μηχανικοί τηλεπικοινωνιών που ζούσαν τα τελευταία χρόνια στην Αϊτή, δούλευαν προκειμένου να αποκαταστήσουν τις τηλεφωνικές επικοινωνίες της χώρας. Εργαζόμενοι και οι δύο στη μεγαλύτερη εταιρία τηλεφωνίας στο Πορτ-ο-Πρενς, χρειάστηκε να υπερβάλουν εαυτούς για να συμβάλουν με τον τρόπο τους στην αποκατάσταση των δικτύων. Σήμερα, επαναπατρισμένοι πια, μιλούν στο «Έθνος της Κυριακής» για τις τραγικές ώρες που έζησαν μετά τον σεισμό, αλλά και για τη ζωή τους στην μακρινή Καραϊβική.
«Νόμιζα πως ζούσα τις τελευταίες στιγμές της ζωής μου. Αν και ο σεισμός κράτησε μόλις 45 δευτερόλεπτα, μου φάνηκε σα να πέρασε αιώνας!», μας λέει ο Δημήτρης Γκιόκας. Έφτασε στην Ελλάδα μόλις πριν από λίγες μέρες, με το αεροπλάνο που είχε μεταφέρει την ανθρωπιστική βοήθεια της Ελλάδας στην ισοπεδωμένη χώρα. «Είχα ζήσει στην Αθήνα τους σεισμούς του 1981 και του 1999, αλλά αυτός στην Αϊτή δεν συγκρίνεται. Η διαφορά ήταν κυρίως στο μετά, σε αυτό που είδαμε όταν τελικά βγήκαμε από το κτίριο στο οποίο δουλεύαμε. Όλα είχαν τυλιχθεί από ένα σύννεφο σκόνης...».
Μετά το σεισμό, οι συνολικά 3 Έλληνες που δούλευαν στην εταιρία μαζί με τους ντόπιους συναδέλφους τους, έπρεπε να αναλάβουν το δύσκολο έργο της αποκατάστασης των δικτύων τηλεπικοινωνίας στη χώρα. «Υπήρχαν συνάδελφοι που έχασαν ανθρώπους, γκρεμίστηκαν τα σπίτια τους. Ντόπιοι που κείτονταν νεκροί στους δρόμους... Αλλά εμείς έπρεπε να δουλέψουμε», συμπληρώνει ο κ.Μπάρλας. «Τέσσερις μέρες μετά κατάφερα να πάω στο σπίτι μου και διαπίστωσα ότι ήταν λεηλατημένο. Προσωπικά αντικείμενά μου έλειπαν και μαζί και ο σκληρός δίσκος με όλες τις φωτογραφίες που είχα τραβήξει τα τελευταία τρία χρόνια που ζούσα στην Αϊτή», μας λέει.
Η καταστροφή ήταν βιβλική, αλλά οι κάτοικοι της Αϊτής είναι μαθημένοι στα δύσκολα. «Η ζωή των ντόπιων δεν ήταν καλή ούτε πριν από το σεισμό», διηγείται ο κ. Γκιόκας. «Τώρα όλα ισοπεδώθηκαν. Το πότε η χώρα θα ανασυνταχθεί εξαρτάται από τους ίδιους τους πολίτες της Αϊτής και τη βοήθεια που θα λάβουν από τις υπόλοιπες χώρες», μας λέει.
| Αντιδράσεις: |
Παιδιά του εμφυλίου, σημερινοί ενήλικες...
Τα παιδιά του δεσμωτηρίου μίλησαν στην παιδοψυχίατρο Μαντώ Νταλιάνη-Καραμπατζάκη που το 1994 ολοκλήρωσε την διδακτορική της διατριβή στη Σουηδία, όπου είχε μεταναστεύσει. Κρατούμενη και η ίδια στις φυλακές Αβέρωφ το 1949-1950, η Νταλιάνη αναζήτησε κατά τη δεκαετία του ’80 τους ενήλικες πια –ηλικίας 35-40 ετών- πρώην... συγκρατούμενούς της, αλλά και τους επιζώντες γονείς τους.
Μέσα από μαγνητοφωνημένες συνεντεύξεις των παιδιών και δομημένα ερωτηματολόγια κατέγραψε την πορεία ζωής 150 περιπτώσεων - από τις οποίες δημοσιεύει 57 με ψευδώνυμα. Διαπίστωσε ότι, αντίθετα με ο,τι περίμενε αρχικά, πολλά από αυτά τα παιδιά είχαν μια ομαλή κοινωνική και επαγγελματική ζωή παρά τους πολλαπλούς ψυχρο-τραυματισμούς της παιδικής τους ηλικίας.
Στο Μουσείο Μπενάκη, μεθαύριο Τρίτη ώρα 8 το βράδυ, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα το αποτέλεσμα της έρευνας της θανούσας Νταλιάνη-Καραμπατζάκη. Το βιβλίο με τίτλο «Παιδιά στη δίνη του εμφυλίου πολέμου 1946-1949, σημερινοί ενήλικες. Διαχρονική μελέτη για τα παιδιά που έμειναν στη φυλακή με τις κρατούμενες μητέρες τους» θα παρουσιάσουν η Διοικητική Επιτροπή του Μουσείου Μπενάκη, η Εταιρία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (ΕΨΥΠΕ) και η Σχολή Ι.Μ. Παναγιωτόπουλου. Στην εκδήλωση θα συμμετέχουν οι Δημήτρης Πλουμπίδης, Γιάννης Τσιάντης, Γρηγόρης Αμπατζόγλου, Ηλίας Νικολακόπουλος, Άλκης Παναγιωτόπουλος, Per Anders Rydelius, αλλά και ο σύζυγος της συγγραφέως Δημήτρης Νταλιάνης.
| Αντιδράσεις: |
Au pair: Η διεθνής των νταντάδων
Θα μπορούσε να είναι ένας συγγενής της οικογένειας, επιφορτισμένος αποκλειστικά με την φροντίδα του μωρού. Ο άνθρωπος στον οποίο στηρίζονται οι γονείς για να ασχοληθεί με το παιδί όταν οι ίδιοι δουλεύουν. Αλλά και η δασκάλα που θα βοηθήσει το νέο μέλος της οικογένειας να μάθει μια ξένη γλώσσα από τα... γεννοφάσκια του!Οι γαλλικές λέξεις AU PAIR έχουν ταυτιστεί παγκοσμίως με τις νταντάδες. Η επί λέξη μετάφραση στα ελληνικά είναι «επί ίσοις όροις». Πρόκειται για ένα θεσμό που λειτουργεί εδώ και δεκαετίες σε Ευρώπη και Αμερική, το οποίο ενθαρρύνει νέες κοπέλες –κυρίως- να ταξιδέψουν σε μια ξένη χώρα, να φιλοξενηθούν σε μια οικογένεια και ως αντάλλαγμα να αναλάβουν μαζί με τους γονείς την ανατροφή του παιδιού τους. Με αυτόν τον τρόπο, η au pair εξασφαλίζει σπίτι, διατροφή και ένα μικρό χαρτζιλίκι σε μια χώρα που θα επισκεπτόταν μόνο ως τουρίστας, ενώ η οικογένεια έναν νέο άνθρωπο, που φέρνει διαφορετική κουλτούρα στο παιδί, όπως επίσης και μια ξένη γλώσσα που στο μέλλον θα του φανεί χρήσιμη...
Χωρίς να αποκλείονται οι άνδρες, οι au pair είναι συνήθως νεαρές γυναίκες 18-30 ετών. Πολλές απόφοιτες του αντίστοιχου «λυκείου» των διαφόρων χωρών γίνονται au pair μέχρι να αποφασίσουν τι θα σπουδάσουν τελικά. Άλλες επιλέγουν να έρθουν κάποιους μήνες το καλοκαίρι –το διάστημα άλλωστε καθορίζεται από τις ίδιες, σε συνεννόηση με την οικογένεια που θα τις φιλοξενήσει.
Οι au pair δεν είναι σε καμιά περίπτωση επαγγελματίες. Το ποσό «πληρωμής» συμφωνείται κι αυτό από πριν μεταξύ au pair και οικογένειας, και μπορεί να είναι από 50-200 ευρώ την εβδομάδα. Αποκλειστικό μέλημά των au pair είναι η φροντίδα του παιδιού, ενώ αν συμφωνηθεί με την οικογένεια μπορεί να κάνει και κάποιες ελαφρές δουλειές σπιτιού, που κι αυτές θα έχουν σχέση με το παιδί.
«Μεγάλωσα με au pair από μικρή!», δηλώνει στο «Έθνος της Κυριακής» η Δάφνη Σκαλιόνη, δημοσιογράφος στο επάγγελμα. «Λόγω της ιταλικής καταγωγής μας, η μητέρα μου πάντοτε ήθελε να μάθω ιταλικά, παρόλο που ζούσαμε στην Ελλάδα. Για το λόγο αυτό, έρχονταν κοπέλες απο την Ιταλία, με τις οποίες μιλούσαμε, διαβάζαμε, παίζαμε και έτσι εξοικειωνόμουν με τη γλώσσα. Για τους ίδιους λόγους, αναζητώ τώρα au pair για τα δικά μου παιδιά!», μας λέει.
«Η εμπειρία μου ως... νταντά ήταν εξαιρετική», λέει η 24χρονη Ναταλία Πεχλιβανίδου, απόφοιτη γαλλικής φιλολογίας. «Πήγα στην Ιταλία, σε μια οικογένεια κοντά στο Μιλάνο και η συνύπαρξη μαζί τους ήταν μια ευχάριστη αποκάλυψη! Πρόσεχα τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια των διακοπών, και ουσιαστικά κάναμε διακοπές μαζί στο εξοχικό τους στην Σαρδηνία. Έζησα τη ζωή μιας ιταλικής οικογένειας, βελτίωσα τη γνώση της γλώσσας και τα παιδιά έμαθαν λίγα ελληνικά», μας λέει. «Αν και στην Ελλάδα δεν είναι καθόλου γνωστό ή διαδεδομένο, θα πρότεινα σε όλους να το επιχειρήσουν, αν αγαπούν τα παιδιά
. Αξίζει τον κόπο!», μας λέει.Η διαδικασία εξεύρεσης au pair ή οικογένειας host family όπως λέγεται είναι απλή. Ειδικές ιστοσελίδες παρέχουν τη δυνατότητα με μια μικρή συνδρομή, κάθε ενδιαφερόμενος να βάλει να στοιχεία που τον ενδιαφέρουν, ώστε να αναζητήσει το πρόσωπο ή την οικογένεια που τού ταιριάζει. Στην Ελλάδα, υπάρχουν δύο «αντιπρόσωποι» του θεσμού, οι οποίοι συνεργάζονται με αντίστοιχα γραφεία του εξωτερικού –κυρίως της Ευρώπης. Οι άνθρωποι αυτοί προσφέρουν και στις δύο πλευρές μεγαλύτερη ασφάλεια ως προς την τελική σωστή επιλογή της περίπτωσης που τούς καλύπτει.
«Μάθαμε τυχαία για το au pair από μια φίλη μας Ελβετίδα που ζει στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και εξυπηρετείται επί μ
ονίμου βάσεως από au pair. Εκείνη την εποχή αναζητούσαμε εναγωνίως μια οικιακή βοηθό, αλλά το μοντέλο της οικιακής βοηθού με 18ωρη απασχόληση, όπως κάναμε παλιότερα, δεν μας κάλυπτε πια, αφού θέλαμε περισσότερο τη δημιουργική απασχόληση των παιδιών και λιγότερο δουλειές στο σπίτι», λέει η Έλενα Ρέντα, ελεύθερη επαγγελματίας. Μαζί με τον σύζυγό της και συνάδελφό της Βασίλη Γιακαμόζη, αποφάσισαν να ψάξουν για au pair για τα δυο τους παιδιά, την 9χρονη Ηλέκτρα που πηγαίνει στην γ Δημοτικού και τον 6χρονο Οδυσσέα που φέτος πηγαίνει στην α δημοτικού.«Το au pair μας ήρθε ως "Μάνα εξ' ουρανού". Εστειλα e-mail την ίδια κι όλας ημέρα. Σε λίγες μέρες, άρχισαν να καταφθάνουν βιογραφικά νεαρών κοριτσιών που αναζητούσαν μια ελληνική οικογένεια που θα τους πρόσφερε τη δυνατότητα να μείνουν στη χώρα μας και να συνδυάσουν ενδεχομένως σπουδές με ευχάριστη και άνετη διαμονή. Μετά από λεπτομερή έρευνα καταλήξαμε στη Λουίζα, μια 20χρονη Γερμανίδα, η οποία ήταν κυριολεκτικά μια "αποκάλυψη" για μας. Η Λουίζα είναι λάτρης του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού, γνωρίζει άπταιστα αρχαία ελληνικά, είναι ευγενέστατη, διακριτική και επιπλέον βιρτουόζα στη βιόλα», μας λέει η μητέρα.
Η Λουίζα βοηθάει τα παιδιά στα μαθήματά τους και αποτελεί πολύτιμη παρουσία δίπλα τους όταν μελετούν μουσική. «Τα πρωινά, όταν τελειώσει το μάζεμα στα δωμάτια των παιδιών ή την κουζίνα μετά από το πρωινό της, η Λουίζα φεύγει για το πανεπιστήμιο όπου παρακολουθεί μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας στη Φιλοσοφική Σχολή. Όσο για τα Σάββατα, κάνει πρόβες ως μέλος δύο πολύ αξιόλογων μουσικών σχημάτων, τα οποία δίνουν κάθε τόσο συναυλίες, ενώ οι Κυριακές είναι ημέρα ανάπαυλας, κι η Λουίζα συναντιένται με φίλους από το πανεπιστήμιο ή άλλες au Pair», εξηγεί η κ. Ρέντα. «Αν με ρωτήσετε τι οικονομική επιβάρυνση φέρνει αυτό στην οικογένεια... θα σας έλεγα ότι το ποσό που δίνουμε είναι απόλυτα συμβολικό σε σχέση με τα οφέλη».
Τα αισθήματα είναι, ως συνήθως, αμοιβαία. «Είναι η πρώτη φορά που γίνομαι au pair και είχα πραγματικά αγωνία. Ευτυχώς, η οικογένεια που με φιλοξενεί είναι πολύ καλή μαζί μου και περνάω καλά. Οι περισσότεροι που με ρωτούν γιατί είμαι εδώ, δεν ξέρουν τι σημαίνει au pair. Στη Γερμανία είναι πολύ συνηθισμένο ο απόφοιτος του σχολείου να παίρνει ένα χρόνο off για να σκεφτεί, να ταξιδέψει ή να γίνει au pair. Στην Ελλάδα δεν το έχετε αυτό και όλοι αναρωτιούνται γιατί... αφήνω να περιμένουν οι σπουδές μου στη Γερμανία. Τους λέω ότι η εμπειρία του au pair είναι ένα μεγάλο σχολείο», λέει η Λουίζα. Κι όταν τη ρωτάμε «γιατί στην Ελλάδα;», μας απαντά: «Ήθελα να έρθω στην Ελλάδα, γιατί νιώθω βαθιά ερωτευμένη με την ελληνική κουλτούρα. Μάθαμε αρχαία ελληνικά στο σχολείο και γι’ αυτό θέλησα να μάθω τη σύγχρονη ελληνική γλώσσα».
Η Έλενα Κοτσακίδου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σουηδία. Γνώρισε τον Γιάννη Τριανταφυλλίδη στην Αγγλία όπου σπούδαζαν και αποφάσισαν να μοιραστούν την κοινή ζωή τους στην Ελλάδα. «Όταν γεννήθηκε ο Φίλιππος, σκέφτηκα ότι θα ήθελα το παιδί μου να ξέρει σουηδικά. Όλη μου η οικογένεια είναι στη Σουηδία, έχω συγγενείς και φίλους εκεί και ο μικρός θα μάθαινε ελληνικά από τον Γιάννη και το σχολείο. Και τότε μάθαμε για το au pair», μας λέει η Έλενα, καθηγήτρια γλωσσολογίας σε ιδιωτική σχολή. «Ήθελα μια κοπέλα που όχι μόνο θα μιλάει τη γλώσσα, αλλά θα έχει και τη νοοτροπία της χώρας, έτσι ώστε και η διαπαιδαγώγησή του να είναι αντίστοιχη. Ήμασταν τυχεροί που ήρθε η Ναταλί, μια 25χρονη κοπέλα που μέχρι στιγμής τα πάμε περίφημα!», τονίζει.
«Το κύριο μέλημά μου ήταν να βρούμε μια κοπέλα που θα νοιάζεται για το παιδί. Που να το προσέχει και να το αγαπάει, να μην είναι μόνο δουλειά για εκείνη», συμπληρώνει ο Γιάννης. «Όταν ήρθε η Ναταλί, είδαμε ότι είχε την επαφή με τον μικρούλη. Κάθισε δίπλα του και άρχισε να του μιλάει. Είχε εμπειρία με παιδιά με ειδικές ανάγκες και αυτό βέβαια συνεκτιμήθηκε», μας λέει.
Η Ναταλί μένει σε ένα μικρό διαμέρισμα κοντά στην οικογένεια, καθώς το σπίτι ήταν μικρό για τη δική της φιλοξενία. «Μου αρέσει πολύ εδώ και μου αρέσει και ο...Φίλιππος», μας λέει με αφοπλιστική ειλικρίνια. «Όταν είναι καλός καιρός και πάμε στο πάρκο, είναι πολύ ωραία και πιστεύω ότι όσο καλοκαιριάζει θα είναι καλύτερα», μας λέει.
«Ήμασταν, όπως είναι λογικό, επιφυλακτικοί στην αρχή, γιατί όσο να ‘ναι, δεν εμπιστεύεται κανείς το παιδί του σε ξένα χέρια. Στην αρχή ήμουν κι εγώ όσο μπορούσα εδώ. Πια, είμαι ήσυχη ότι όσο λείπω, ο Φίλιππος θα είναι ευτυχισμένος, παίζοντας με τη Ναταλί...», καταλήγει η Ελενα.
«Η επιλογη μου να ερθω στην Ελλαδα ηταν αυθορμητη. Δεν το σκεφτηκα πολυ. Δεν ειχα ξαναπαει ποτε στην Ελλαδα αλλα παντα με γοητευε η ιστορια της, ο πολιτισμος η γλωσσα και φυσικα η θαλασσα και ο ηλιος. Δεν σκεφτηκα καν να παω καπου αλλου», μας λέει η φιλανδή Ρίκα Κόνγκας, που έχει γίνει au pair στη χώρα μας. Σήμερα, εργάζεται στην Φινλανδία, στην ελληνορθόδοξη εκκλησία. «Το να κανεις au pair ειναι εμπειρια που δεν ξεχνας ποτε. Το να μενεις με μια οικογενεια ειναι παντα μια προκληση ιδιαιτερα οταν ειναι αλλης κουλτουρας και συνηθειας. Αλλα αν εχεις ανοιχτο μυαλο δινει στα νεα παιδια πολλα να μαθουν και πολλα για να κρατησουν σε ολη τους τη ζωη. Η εμπειρια μου στην Ελλαδα ηταν καταπληκτικη, οχι μονο ερωτευτηκα την χωρα αμεσως αλλα εμαθα και τη γλωσσα, εκανα πολλους φιλους οι οποοι ειναι ακομα μαζι μου. Η καλυτερη ιστορια ειναι οτι γνωρισα μια φιλανδεζα au pair ,γιναμε φιλες και τωρα ειναι παντρεμενη με τον αδερφο μου!»
Τι λένε οι «αντιπρόσωποι» του au pair στην Ελλάδα
Στο εξωτερικό λειτουργεί χρόνια, αλλά στην Ελλάδα παραμένει ένας άγνωστος θεσμός.
«Το γνώρισα το ’95 στην Αγγλία και μου άρεσε. Επειδή λόγω δουλειάς ασχολούμαι με ξένους μου φάνηκε μια καλή ιδέα, για όσους θέλουν να έρθουν εδώ και να μάθουν ελληνικά, ή να ταξιδέψουν αλλού για να μάθουν αγγλικά, γαλλικά ή άλλη γλώσσα», λέει η Καλλιόπη Ράικου, που διαθέτει το παλαιότερο γραφείο au pair στην Ελλάδα (www.ninemuses.gr). «Οι Έλληνες δεν είναι εξοικιωμένοι με τη νοοτροπία του au pair. Δεν πρόκειται για υπηρέτρια ευρωπαϊκών διαστάσεων, αλλά για μια μη επαγγελματία που δινει το δεύτερο χέρι στο σπίτι για το παιδί. Είναι μια ανταλλαγή κουλτούρας, που ανοίγει ορίζοντες και στα δύο μέρη», μας λέει.
«Η au pair είναι κατά κάποιο τρόπο προσωρινό μέλος της οικογένειας, κα΄τι σαν μεγαλύτερη αδερφή, για το παιδί. Όλα συμφωνούνται πριν αρχίσει η «συνεργασία», για αποφυγή παρεξηγήσεων. Με τη συνεργάτιδά μου που βρίσκεται στη Σουηδία, προσπαθούμε να εξασφαλίσουμε τόσο τις κοπέλες ή τους νέους που έρχονται εδώ, όσο και τις οικογένειες ότι θα διαλέξουν την καλύτερη au pair για την περίπτωσή τους», λέει ο Σταύρος Κωνσταντινίδης, υπεύθυνος στην Ελλάδα του έτερου γραφείου (www.anixi.eu).
Ιστοσελίδες που ασχολούνται με το au pair διεθνώς είναι αρκετές, με πιο διαδεδομένες την www.aupair-world.net, την www.aupair.com. «Οι ελληνικές οικογένειες δεν είναι συχνές στην ιστοσελίδα μας», μας λέει ο υπεύθυνος του τελευταίου site, Ραφαέλ, με έδρα τη Γερμανία. «Περισσότεροι au pair απευθύνονται σε εμάς, που θέλουν να διαμείνουν στη βόρεια Ευρώπη».
Au pair αλά ελληνικά!
«Λέμε να πάμε σινεμά απόψε. Θα μας κρατήσεις τα παιδιά;»
Στην Ελλάδα, που ο θεσμός του au pair είναι άγνωστος, οι γονείς πολύ συχνά βρίσκουν ένα διαφορετικό τρόπο αλληλοβοήθειας και αλληλοϋποστήριξης. Όπως στις Βούτες, ένα προάστιο του Ηρακλείου Κρήτης, όπου τα μέλη του Συλλόγου Γονέων του 2ου Δημοτικού και 2ου-3ου Νηπιαγωγείου αποφάσισαν να... οργανωθούν. Έφτιαξαν λοιπόν ένα «δίκτυο» μεταξύ τους και πια, μπορούν να συντονιστούν για να διευκολυνθούν στην καθημερινότητά τους.
«Όλα ξεκίνησαν από τη Σχολή Γονέων. Μέσα από τα μέλη της Σχολής έχουμε οργανωθεί και έχουμε δεθεί τόσο ώστε μπορούμε να λειτουργήσουμε αλληλέγγυα και συντροφικά», μας λέει η Βάσω Αθανασάκη, «ψυχή» της Σχολής. «Στη Σχολή, συζητάμε θέματα που απασχολούν πολλά από τα μέλη μας, κάνουμε θεατρικό παιχνίδι για μικρούς και μεγάλους, οργανώνουμε μαθήματα κοπτικής-ραπτικής και δημιουργική απασχόληση για τα παιδιά και τους γονείς τους», λέει.
Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες, μαμάδες, μπαμπάδες και παιδιά ήρθαν ακόμη πιο κοντά, με αποτέλεσμα να δημιουργήσουν μια σχέση... κατανόησης και βοήθειας.
«Κάνουμε πολλή παρέα μεταξύ μας, όχι απαραίτητα όλοι μαζί, αλλά όλοι είναι ευπρόσδεκτοι. Είναι σημαντικό ότι τα παιδιά μας «τα βρίσκουν» μεταξύ τους και έτσι μας... αφήνουν λίγο ήσυχους», λέει η. «Η περιοχή εδώ είναι αραιοκατοικημένη και όσοι μένουμε είμαστε νέοι άνθρωποι, με όρεξη για νέες δραστηριότητες».
Με αυτόν τον τρόπο, οι... έξοδοι, αλλά και οι υπόλοιπες υποχρεώσεις εκτός σπιτιού γίνονται ευκολότερες. «Πολλές φορές έχω λάβει ένα τηλεφώνημα: να σου φέρω τα παιδιά για λίγο; Κι εμένα μου έχει τύχει. Χωρίς να ρωτήσουμε καν γιατί, ξέρουμε ότι μπορούμε να στηριζόμαστε ο ένας στον άλλον», συμπληρώνει η Νέλλα Παπαδοπούλου.
| Αντιδράσεις: |