Αγώνας ζωής με άλματα!

Eνας αγώνας δρόμου διαφορετικός από τους άλλους πραγματοποιείται σήμερα στην Αθήνα. Διοργανώνεται από τον πανελλήνιο σύλλογο γυναικών με καρκίνο μαστού «Aλμα Ζωής» και την οργάνωση Susan G Komen for the Cure και αποτελεί μια γιορτή για τις γυναίκες που έχουν περάσει την εμπειρία του καρκίνου του μαστού.

Ο πανελλήνιος σύλλογος γυναικών με καρκίνο μαστού «Aλμα Ζωής» διοργανώνει σήμερα αγώνα δρόμου, μια γιορτή για τις γυναίκες που έχουν περάσει την εμπειρία του καρκίνου.

«Τρέχουμε για να τιμήσουμε τα αγαπημένα μας πρόσωπα, για να συμβάλουμε στην παγκόσμια μάχη ενάντια στον καρκίνο του μαστού», εξηγεί στο «Eθνος της Κυριακής» η Κλεοπάτρα Γαβριηλίδου, πρόεδρος στο «Aλμα Ζωής».

Η πολυμελής ομάδα του δρος Γιαννουκάκου (μεσαίος στην πάνω σειρά) στο Εργαστήριο Μοριακής Διαγνωστικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».

«Γιατί ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως ανάμεσα στις γυναίκες, ενώ κάθε 68 δευτερόλεπτα πεθαίνει κάπου στον κόσμο μια γυναίκα από αυτή τη μορφή καρκίνου. Θέλουμε να βρεθούν ακόμη καλύτερες θεραπείες, κάποια μέρα να μην υπάρχει καρκίνος μαστού», τονίζει.

Προς την ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι ίδιες οι οργανώσεις, αφού διαθέτουν μέρος των εσόδων τους στην έρευνα. Στο Εργαστήριο Μοριακής Διαγνωστικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», που από το 1998 είναι ο μοναδικός δημόσιος φορέας στην Ελλάδα που ασχολείται συστηματικά με τον καρκίνο του μαστού, έχει ξεκινήσει πιλοτικό πρόγραμμα για τις γυναίκες που ήδη έχουν νοσήσει.

Σκοπός του προγράμματος είναι ο δωρεάν γενετικός έλεγχος των γυναικών, για τυχόν γονιδιακή μετάλλαξη που μπορεί να προκαλέσει καρκίνο μαστού και ωοθηκών.

Τι συμβαίνει στην Ελλάδα
«Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν επίσημα δεδομένα από το Εθνικό Αρχείο Νεοπλασιών του υπ. Υγείας, επειδή διαχρονικά οι ηγεσίες του δεν αντιμετώπισαν με σοβαρότητα το θέμα. Το ίδιο ισχύει για όλα τα είδη καρκίνου στην Ελλάδα. Επομένως, δεν γνωρίζουμε την ετήσια επίπτωση για κανένα είδος», δηλώνει στο «Εθνος της Κυριακής» ο μοριακός βιολόγος - γενετιστής Δρακούλης Γιαννουκάκος, διευθυντής ερευνών στο Εργαστήριο Μοριακής Διαγνωστικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος».

«Με βάση τα διεθνή δεδομένα (από τις ΗΠΑ και πολλές ευρωπαϊκές χώρες) σημειώνεται μια αύξηση της τάξης του 10%-20% στον καρκίνο του μαστού τα τελευταία 30 χρόνια. Οφείλεται κυρίως στην αύξηση του χρόνου έκθεσης του μαστού στα οιστρογόνα σε συνδυασμό με την αύξηση της απόστασης ανάμεσα στην ηλικία εμμηναρχής και την πρώτη τελειόμηνη κύηση. Για την πρόωρη εμμηναρχή ευθύνεται η αύξηση του σωματικού βάρους των παιδιών, λόγω κακών διατροφικών συνηθειών και έλλειψης σωματικής άσκησης. Ο μέσος όρος της ηλικίας εμμηναρχής στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ είναι στα 12 χρόνια, ενώ τον προηγούμενο αιώνα ήταν στα 16», εξηγεί.

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ
Τα 42 χρόνια ο μέσος όρος εμφάνισης

Μεγάλη σημασία έχει η κληρο-νομικότητα της ασθένειας. «Ο κληρονομικός καρκίνος του μαστού απαντά συνήθως σε νεαρή ηλικία (19-50 χρόνια) με μέσο όρο ηλικίας εμφάνισης τα 42 χρόνια, ενώ ο μέσος όρος του σποραδικού (τυχαίου) καρκίνου του μαστού στην Ελλάδα είναι τα 54 χρόνια», εξηγεί ο ειδικός. «Τα αποτελέσματα των ερευνών μάς δείχνουν ότι ο κληρονομικός καρκίνος στην Ελλάδα αντιπροσωπεύει περίπου το 10% του συνόλου του καρκίνου του μαστού.

Επιπλέον, έχουν προκύψει στοιχεία για τα ποσοστά των γυναικών που φέρουν μεταλλάξεις σε διάφορες ηλικιακές ομάδες ή ομάδες με ειδικά κλινικά χαρακτηριστικά, βοηθώντας έτσι στον καλύτερο εντοπισμό των οικογενειών με κληρονομική προδιάθεση. Το έργο του Εργαστηρίου μας αναγνωρίστηκε από την ελληνική κοινότητα της κλινικής ογκολογίας, εκπρόσωποι της οποίας συμμετέχουν στο επιστημονικό συμβούλιο του Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού "Αλμα Ζωής". Ταυτόχρονα έγινε αντιληπτό διεθνώς ότι η γενετική του καρκίνου μπορεί να συμβάλει δραστικά στη μείωση των θανάτων. Την τελευταία πενταετία συμμετέχουμε στο επιστημονικό συμβούλιο του συλλόγου».

Αυστηρό το πλαίσιο συμμετοχής

Το πρόγραμμα είναι πιλοτικό και για τον λόγο αυτό, τα κριτήρια συμμετοχής είναι σχετικά αυστηρά. Για να συμμετάσχει μία ασθενής θα πρέπει να έχει νοσήσει η ίδια, να είναι μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Αλμα Ζωής» και να εμπίπτει σε μία από τις ακόλουθες κατηγορίες:

α) Τρεις καρκίνοι μαστού στην οικογένεια σε ηλικίες κάτω των 60 χρόνων

β) Καρκίνος του μαστού και ωοθηκών στην οικογένεια ή στην ίδια ασθενή σε ηλικίες κάτω των 60 χρόνων ή

γ) Τουλάχιστον δύο καρκίνοι του μαστού στην οικογένεια με τον έναν σε ηλικία μικρότερη των 45 χρόνων ή

δ) Ηλικία εμφάνισης καρκίνου του μαστού σε ηλικία κάτω των 40 χρόνων ανεξαρτήτως οικογενειακού ιστορικού.

Διαδικασία
Τα στάδια για τη συμμετοχή είναι:

1 Λήψη λεπτομερούς ιστορικού (σε 3 γενιές) σε οικογένειες με ιστορικό καρκίνου μαστού/ωοθηκών ή άλλου τύπου. Γίνεται λεπτομερής καταγραφή του φύλου και της ηλικίας όλων των συγγενών από την πλευρά του πατέρα και της μητέρας. Ταυτόχρονα συλλέγονται κλινικές πληροφορίες όλων των συγγενών που έχουν νοσήσει από καρκίνο.

2 Στη συνέχεια, από δείγμα αίματος (10ml) απομονώνεται το γενετικό υλικό στο οποίο ελέγχονται τα γονίδια που σχετίζονται με τον κληρονομικό καρκίνο μαστού, ανάλογα με το οικογενειακό ιστορικό.

Ο γενετικός έλεγχος γίνεται για να καθοριστεί με σαφήνεια ενδεχόμενη κληρονομικότητα σχετικά με τον συγκεκριμένο καρκίνο. Σε περίπτωση θετικού αποτελέσματος μαζί με την απάντηση, στην ασθενή παρέχεται γενετική συμβουλευτική και ενημέρωση σε σχέση με τις επιλογές της για πρόληψη νέου καρκίνου και για τις δυνατότητες των μελών της οικογένειάς της για πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση.

«Η πληροφορία αυτή είναι σημαντική για τη νοσούσα επειδή τα χημειοθεραπευτικά πρωτόκολλα αλλά και το είδος των επεμβάσεων που θα ακολουθήσουν εξαρτώνται σε κάποιο βαθμό από την κληρονομικότητα. Νέες γενιές φαρμάκων βρίσκονται σε στάδια κλινικών δοκιμών με υποσχόμενα αποτελέσματα ειδικά για όσες ασθενείς φέρουν μεταλλάξεις στα γονίδια αυτά», μας λέει ο δρ Γιαννουκάκος.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ
Τι πρέπει να προσέχουν

Είναι γνωστό ότι η εγκυμοσύνη δρα προστατευτικά σε σχέση με τον καρκίνο του μαστού. Σε γενικές γραμμές, οι πιθανότητες για εμφάνιση καρκίνου του μαστού μειώνονται όταν οι γυναίκες κάνουν παιδιά σε μικρή ηλικία.

«Ενας άλλος πολύ σημαντικός παράγοντας είναι η "καθυστέρηση" της ηλικίας εμμηναρχής, η οποία επιτυγχάνεται με σωματική άσκηση και με διατήρηση χαμηλού σωματικού βάρους. Διατροφικοί παράγοντες όπως η χρήση αλκοόλ, οι επεξεργασμένες τροφές ή ορισμένα χημικά συστατικά (π.χ. paraben) που περιέχονται σε καλλυντικά έχουν ενοχοποιηθεί για τον καρκίνο του μαστού. Αυτοί οι παράγοντες ωστόσο δεν συνιστούν άμεσα αίτια εμφάνισης της νόσου», καταλήγει ο δρ Γιαννουκάκος.

ΜΑΡΙΑ ΨΑΡΑ
mapsara@pegasus.gr