Κυριακή, 14 Μαρτίου 2010

Οι Ελληνες θα ξεπεράσουν την κρίση γιατί ξέρουν να κάνουν παρέες!


Το περιοδικό Time τον συμπεριέλαβε στον κατάλογο των 100 ανθρώπων με τη μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο, ανάμεσα στον Μπαράκ Ομπάμα, την Όπρα Γουίνφρι και την Ατζελίνα Τζολί! Την ίδια χρονιά, το 2009, το περιοδικό Foreign Policy τον ενέταξε ανάμεσα στους 100 πιο σημαντικούς στοχαστές του πλανήτη. Το μεγαλύτερο «βραβείο» όμως για τον καθηγητή του Χάρβαρντ δρ. Νικόλα Χριστάκη είναι που πολλές φορές οι φοιτητές του τον έχουν ψηφίσει ως τον «αγαπημένο τους καθηγητή», λόγω του γλαφυρού ύφους διδασκαλίας και της καταδεκτικής στάσης του προς τους φοιτητές.

Ο ελληνικής καταγωγής καθηγητής δρ. Χριστάκης θα είναι αύριο στην Αθήνα, προκειμένου να παρουσιάσει το βιβλίο «Συνδεδεμένοι: Η εκπληκτική δύναμη των κοινωνικών δικτύων και πώς αυτά διαμορφώνουν τη ζωή μας» (εκδ. Κάτοπτρο), που συνέγραψε με τον συνάδελφό του καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας Τζέιμς Φόουλερ. «Χαίρομαι πολύ που βρίσκομαι στην Ελλάδα αυτήν την περίοδο που η χώρα δοκιμάζεται από οικονομικές δυσκολίες και δυσφημιστικά δημοσιεύματα», δηλώνει στο «Έθνος της Κυριακής» ο δρ. Νικόλας Χριστάκης. «Παρόλο που έχω στο παρελθόν παρουσιάσει τις μελέτες μου σε ελληνικό κοινό στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και αλλού, είμαι σίγουρος ότι οι ερωτήσεις αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικές και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες», μας λέει.

Ο δρ. Χριστάκης θεωρείται ως ένας από τους πλέον διακεκριμένους επιστήμονες παγκοσμίως: καθηγητής ιατρικής κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικής Υπηρεσιών Υγείας της Ιατρικής Σχολής, καθηγητής ιατρικής και θεράπων ιατρός στο Τμήμα Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής και καθηγητής κοινωνιολογίας στο Τμήμα Κοινωνιολογίας της Σχολής Τεχνών και επιστημών ΗΠΑ. Αφού ολοκλήρωσε την κλινική του εκπαίδευση στην παθολογία, συνδύασε την έρευνά του με πρακτική άσκηση σε άσυλο ανιάτων, αναζητώντας τρόπους βελτίωσης της περίθαλψης ασθενών που βρίσκονταν στο τελευταίο στάδιο της νόσου τους. Από το 1999 μελετά πώς οι κοινωνικοί παράγοντες και οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις επηρεάζουν την υγεία και τη μακροβιότητα.

«Τα κοινωνικά δίκτυα επηρεάζουν κάθε πλευρά της ζωής μας: το πώς αισθανόμαστε, το πόσα χρήματα κερδίζουμε, ποιον είναι πιθανότερο να παντρευτούμε, το αν θα αρρωστήσουμε ή αν τελικά θα πάμε να ψηφίσουμε τα πάντα για εμάς σχετίζονται με το τι κάνουν, αισθάνονται και σκέφτονται οι άλλοι γύρω μας», εξηγεί ο διακεκριμένος επιστήμονας. «Στο βιβλίο μας εξηγούμε ότι ο κόσμος μας διέπεται από τον κανόνα των «Τριών Βαθμών Επιρροής»: επηρεάζουμε και επηρεαζόμαστε από άτομα που απέχουν από εμάς μέχρι και τρεις βαθμούς διαχωρισμού, τα περισσότερα από τα οποία δεν τα γνωρίζουμε καν. Για παράδειγμα, η φίλη της φίλης της φίλης σας επιδρά περισσότερο στην ευτυχία σας απ’ ό,τι ένα φουσκωμένο πορτοφόλι στην τσέπη σας. Τα κοινωνικά δίκτυα αποτελούν τη βάση των οικονομικών μας σκανδάλων, των διατροφικών ολισθημάτων μας, της κατάχρησης ουσιών και των επιδημιών αυτοκτονίας, αλλά επίσης της εκλογική συμπεριφοράς μας, της καινοτομίας και του αλτρουισμού».

Ρωτήσαμε τον καθηγητή πώς μπορεί ο Έλληνας να κερδίσει ξανά την ευτυχία του στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε. «Είναι δύσκολο να δώσω οποιαδήποτε συμβουλή που οι Ελληνες να μην ξέρουν ήδη! Είναι μια περίοδος «δοκιμασίας», που χρειάζεται θυσίες. Αλλά οι έρευνες δείχνουν πως όταν μοιράζεσαι τα συναισθήματα, αισθάνεσαι καλύτερα. Σίγουρα, για έναν Έλληνα το να περνά χρόνο με φίλους είναι πολύ βοηθητικό. Όπως κατέδειξε και η έρευνα του Βρετανού οικονομολόγου Αντριου Όσβαλντ, οι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν οικονομική δυσπραγία επηρεάζονται λιγότερο από αυτήν αν και ο κοινωνικός τους περίγυρος αντιμετωπίζει τις ίδιες δυσκολίες», τονίζει. «Έχω την πεποίθηση ότι η Ελλάδα θα ξεπεράσει την οικονομική κρίση και τα προσβλητικά δημοσιεύματα σε βάρος της γιατί έχει... ιστορία στις παρέες! Πρέπει να κοιτάξει μακροσκοπικά και ο κόσμος πρέπει να έχει τη διάθεση να ακούσει άσχημα νέα από τους πολιτικούς του χωρίς να τους οικτήρει, χωρίς να ρίχνει τις ευθύνες σε άλλες χώρες ή σε άλλα πρόσωπα. Η Ελλάδα πρέπει να ξεπεράσει με ψηλά το κεφάλι την κρίση και είμαι σίγουρος ότι θα το κάνει».

Σύμφωνα με τη θεωρία του καθηγητή, τα συναισθήματα είναι μεταδοτικά. «Σημαντικό είναι όχι μόνο να έχουμε φίλους, αλλά επίσης οι φίλοι μας να είναι χαρούμενοι. Η έρευνά μας έδειξε πως ο μέσος άνθρωπος νιώθει ευτυχέστερος όταν περιστοιχίζεται από χαρούμενους φίλους παρά όταν διαθέτει επιπλέον εισόδημα 20%! Αυτό δεν σημαίνει ότι τα χρήματα δεν είναι σημαντικά, αλλά δεν είναι ο μόνος παράγοντας που επηρεάζει».

Προσιτός και απλός, ο δρ. Χριστάκης διαψεύδει τις φήμες ότι είναι προσωπικός φίλος του Μπαράκ Ομπάμα: «Η αλήθεια είναι πως ζούσα πολύ κοντά στον Πρόεδρο όταν ήμουν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, πριν μετακομίσω στο Χάρβαρντ το 2001. Τα παιδιά μας πήγαιναν στο ίδιο σχολείο. Ένας παλιός φοιτητής μου είναι πολύ κοντινός του φίλος. Και είχαμε κάποιες κοινές... μπέιμπι σίτερς και δασκάλες για τα παιδιά μας. Αλλά, δυστυχώς, δεν είμαι προσωπικός του φίλος –δηλώνω θαυμαστής του», μας λέει.

Όσο για τις διακρίσεις του από τα πασίγνωστα περιοδικά, λέει χαριτολογώντας: «Όταν έμαθα για το περιοδικό TIME έπαθα σοκ. Αν όντως επηρέαζα τόσο πολύ τον κόσμο θα είχα τη δύναμη να καθορίσω και την συμπεριφορά των τριών παιδιών μου που βρίσκονται στην εφηβεία! Και τα παιδιά μου εξεπλάγησαν! Αλλά περισσότερο, ο πατέρας μου Αλέξανδρος Χριστάκης, που –μέχρι τώρα- δεν μπορεί πραγματικά να καταλάβει τι ακριβώς μελετάω για τα κοινωνικά δίκτυα. Εύχομαι απλώς να ήταν ζωντανή η μητέρα μου, η Ελένη Σαράντη, που πέθανε όταν ήμουν μόλις 25 ετών...», καταλήγει.

Η παρουσίαση του βιβλίου του δρα Χριστάκη θα πραγματοποιηθεί αύριο στις 8 στην Ελληνοαμερικανική Ένωση. Την Τρίτη, ο καθηγητής θα βρεθεί σε γνωστό κατάστημα του Συντάγματος, για να συζητήσει με το ελληνικό κοινό και να υπογράψει την ελληνική έκδοση του βιβλίου του.

Ελληνικό... «διαθεσόμετρο»

Με... αφετηρία τη θεωρία των κοινωνικών δικτύων, εδώ και λίγες μέρες ένα ελληνικό social network για την ευτυχία βρίσκεται στον αέρα. Πρόκειται για το www.moodhackers.com, που σκοπό εχει να χαλαρώσει και να φτιάξει τη διάθεση στους χρήστες του. «Όλο το site είναι σχεδιασμένο για να μας ανεβάζει τη διάθεση. Και το χρειαζόμαστε μες την οικονομική κρίση! », εξηγεί η υπεύθυνη Ανδριανή Ζουναλή. «Τα άρθρα του ασχολούνται –μεταξύ άλλων- με την αυτοεκτίμηση, τη θετική σκέψη, τη διαχείριση θυμού, το στρες και, μέσα από την καθημερινή τους ανανέωση, μας βοηθούν να αλλάξουμε τρόπο σκέψης και να αντιμετωπίσουμε τα καθημερινά μας προβλήματα με αισιοδοξία. Ευτυχής δεν είναι αυτός που δεν έχει προβλήματα, αλλά αυτός που τα διαχειρίζεται σωστά!».

Στο site μάλιστα λειτουργεί και... «διαθεσόμετρο», στο οποίο ο χρήστης μπορεί να δηλώσει την διάθεσή του, ώστε να συμβάλει στην καθημερινή καταγραφή της… εθνικής μας διάθεσης.