Au pair: Η διεθνής των νταντάδων

Θα μπορούσε να είναι ένας συγγενής της οικογένειας, επιφορτισμένος αποκλειστικά με την φροντίδα του μωρού. Ο άνθρωπος στον οποίο στηρίζονται οι γονείς για να ασχοληθεί με το παιδί όταν οι ίδιοι δουλεύουν. Αλλά και η δασκάλα που θα βοηθήσει το νέο μέλος της οικογένειας να μάθει μια ξένη γλώσσα από τα... γεννοφάσκια του!
Οι γαλλικές λέξεις AU PAIR έχουν ταυτιστεί παγκοσμίως με τις νταντάδες. Η επί λέξη μετάφραση στα ελληνικά είναι «επί ίσοις όροις». Πρόκειται για ένα θεσμό που λειτουργεί εδώ και δεκαετίες σε Ευρώπη και Αμερική, το οποίο ενθαρρύνει νέες κοπέλες –κυρίως- να ταξιδέψουν σε μια ξένη χώρα, να φιλοξενηθούν σε μια οικογένεια και ως αντάλλαγμα να αναλάβουν μαζί με τους γονείς την ανατροφή του παιδιού τους. Με αυτόν τον τρόπο, η au pair εξασφαλίζει σπίτι, διατροφή και ένα μικρό χαρτζιλίκι σε μια χώρα που θα επισκεπτόταν μόνο ως τουρίστας, ενώ η οικογένεια έναν νέο άνθρωπο, που φέρνει διαφορετική κουλτούρα στο παιδί, όπως επίσης και μια ξένη γλώσσα που στο μέλλον θα του φανεί χρήσιμη...
Χωρίς να αποκλείονται οι άνδρες, οι au pair είναι συνήθως νεαρές γυναίκες 18-30 ετών. Πολλές απόφοιτες του αντίστοιχου «λυκείου» των διαφόρων χωρών γίνονται au pair μέχρι να αποφασίσουν τι θα σπουδάσουν τελικά. Άλλες επιλέγουν να έρθουν κάποιους μήνες το καλοκαίρι –το διάστημα άλλωστε καθορίζεται από τις ίδιες, σε συνεννόηση με την οικογένεια που θα τις φιλοξενήσει.
Οι au pair δεν είναι σε καμιά περίπτωση επαγγελματίες. Το ποσό «πληρωμής» συμφωνείται κι αυτό από πριν μεταξύ au pair και οικογένειας, και μπορεί να είναι από 50-200 ευρώ την εβδομάδα. Αποκλειστικό μέλημά των au pair είναι η φροντίδα του παιδιού, ενώ αν συμφωνηθεί με την οικογένεια μπορεί να κάνει και κάποιες ελαφρές δουλειές σπιτιού, που κι αυτές θα έχουν σχέση με το παιδί.
«Μεγάλωσα με au pair από μικρή!», δηλώνει στο «Έθνος της Κυριακής» η Δάφνη Σκαλιόνη, δημοσιογράφος στο επάγγελμα. «Λόγω της ιταλικής καταγωγής μας, η μητέρα μου πάντοτε ήθελε να μάθω ιταλικά, παρόλο που ζούσαμε στην Ελλάδα. Για το λόγο αυτό, έρχονταν κοπέλες απο την Ιταλία, με τις οποίες μιλούσαμε, διαβάζαμε, παίζαμε και έτσι εξοικειωνόμουν με τη γλώσσα. Για τους ίδιους λόγους, αναζητώ τώρα au pair για τα δικά μου παιδιά!», μας λέει.
«Η εμπειρία μου ως... νταντά ήταν εξαιρετική», λέει η 24χρονη Ναταλία Πεχλιβανίδου, απόφοιτη γαλλικής φιλολογίας. «Πήγα στην Ιταλία, σε μια οικογένεια κοντά στο Μιλάνο και η συνύπαρξη μαζί τους ήταν μια ευχάριστη αποκάλυψη! Πρόσεχα τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια των διακοπών, και ουσιαστικά κάναμε διακοπές μαζί στο εξοχικό τους στην Σαρδηνία. Έζησα τη ζωή μιας ιταλικής οικογένειας, βελτίωσα τη γνώση της γλώσσας και τα παιδιά έμαθαν λίγα ελληνικά», μας λέει. «Αν και στην Ελλάδα δεν είναι καθόλου γνωστό ή διαδεδομένο, θα πρότεινα σε όλους να το επιχειρήσουν, αν αγαπούν τα παιδιά. Αξίζει τον κόπο!», μας λέει.
Η διαδικασία εξεύρεσης au pair ή οικογένειας host family όπως λέγεται είναι απλή. Ειδικές ιστοσελίδες παρέχουν τη δυνατότητα με μια μικρή συνδρομή, κάθε ενδιαφερόμενος να βάλει να στοιχεία που τον ενδιαφέρουν, ώστε να αναζητήσει το πρόσωπο ή την οικογένεια που τού ταιριάζει. Στην Ελλάδα, υπάρχουν δύο «αντιπρόσωποι» του θεσμού, οι οποίοι συνεργάζονται με αντίστοιχα γραφεία του εξωτερικού –κυρίως της Ευρώπης. Οι άνθρωποι αυτοί προσφέρουν και στις δύο πλευρές μεγαλύτερη ασφάλεια ως προς την τελική σωστή επιλογή της περίπτωσης που τούς καλύπτει.

«Μάθαμε τυχαία για το au pair από μια φίλη μας Ελβετίδα που ζει στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και εξυπηρετείται επί μονίμου βάσεως από au pair. Εκείνη την εποχή αναζητούσαμε εναγωνίως μια οικιακή βοηθό, αλλά το μοντέλο της οικιακής βοηθού με 18ωρη απασχόληση, όπως κάναμε παλιότερα, δεν μας κάλυπτε πια, αφού θέλαμε περισσότερο τη δημιουργική απασχόληση των παιδιών και λιγότερο δουλειές στο σπίτι», λέει η Έλενα Ρέντα, ελεύθερη επαγγελματίας. Μαζί με τον σύζυγό της και συνάδελφό της Βασίλη Γιακαμόζη, αποφάσισαν να ψάξουν για au pair για τα δυο τους παιδιά, την 9χρονη Ηλέκτρα που πηγαίνει στην γ Δημοτικού και τον 6χρονο Οδυσσέα που φέτος πηγαίνει στην α δημοτικού.
«Το au pair μας ήρθε ως "Μάνα εξ' ουρανού". Εστειλα e-mail την ίδια κι όλας ημέρα. Σε λίγες μέρες, άρχισαν να καταφθάνουν βιογραφικά νεαρών κοριτσιών που αναζητούσαν μια ελληνική οικογένεια που θα τους πρόσφερε τη δυνατότητα να μείνουν στη χώρα μας και να συνδυάσουν ενδεχομένως σπουδές με ευχάριστη και άνετη διαμονή. Μετά από λεπτομερή έρευνα καταλήξαμε στη Λουίζα, μια 20χρονη Γερμανίδα, η οποία ήταν κυριολεκτικά μια "αποκάλυψη" για μας. Η Λουίζα είναι λάτρης του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού, γνωρίζει άπταιστα αρχαία ελληνικά, είναι ευγενέστατη, διακριτική και επιπλέον βιρτουόζα στη βιόλα», μας λέει η μητέρα.
Η Λουίζα βοηθάει τα παιδιά στα μαθήματά τους και αποτελεί πολύτιμη παρουσία δίπλα τους όταν μελετούν μουσική. «Τα πρωινά, όταν τελειώσει το μάζεμα στα δωμάτια των παιδιών ή την κουζίνα μετά από το πρωινό της, η Λουίζα φεύγει για το πανεπιστήμιο όπου παρακολουθεί μαθήματα Νεοελληνικής Γλώσσας στη Φιλοσοφική Σχολή. Όσο για τα Σάββατα, κάνει πρόβες ως μέλος δύο πολύ αξιόλογων μουσικών σχημάτων, τα οποία δίνουν κάθε τόσο συναυλίες, ενώ οι Κυριακές είναι ημέρα ανάπαυλας, κι η Λουίζα συναντιένται με φίλους από το πανεπιστήμιο ή άλλες au Pair», εξηγεί η κ. Ρέντα. «Αν με ρωτήσετε τι οικονομική επιβάρυνση φέρνει αυτό στην οικογένεια... θα σας έλεγα ότι το ποσό που δίνουμε είναι απόλυτα συμβολικό σε σχέση με τα οφέλη».
Τα αισθήματα είναι, ως συνήθως, αμοιβαία. «Είναι η πρώτη φορά που γίνομαι au pair και είχα πραγματικά αγωνία. Ευτυχώς, η οικογένεια που με φιλοξενεί είναι πολύ καλή μαζί μου και περνάω καλά. Οι περισσότεροι που με ρωτούν γιατί είμαι εδώ, δεν ξέρουν τι σημαίνει au pair. Στη Γερμανία είναι πολύ συνηθισμένο ο απόφοιτος του σχολείου να παίρνει ένα χρόνο off για να σκεφτεί, να ταξιδέψει ή να γίνει au pair. Στην Ελλάδα δεν το έχετε αυτό και όλοι αναρωτιούνται γιατί... αφήνω να περιμένουν οι σπουδές μου στη Γερμανία. Τους λέω ότι η εμπειρία του au pair είναι ένα μεγάλο σχολείο», λέει η Λουίζα. Κι όταν τη ρωτάμε «γιατί στην Ελλάδα;», μας απαντά: «Ήθελα να έρθω στην Ελλάδα, γιατί νιώθω βαθιά ερωτευμένη με την ελληνική κουλτούρα. Μάθαμε αρχαία ελληνικά στο σχολείο και γι’ αυτό θέλησα να μάθω τη σύγχρονη ελληνική γλώσσα».

Η Έλενα Κοτσακίδου γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Σουηδία. Γνώρισε τον Γιάννη Τριανταφυλλίδη στην Αγγλία όπου σπούδαζαν και αποφάσισαν να μοιραστούν την κοινή ζωή τους στην Ελλάδα. «Όταν γεννήθηκε ο Φίλιππος, σκέφτηκα ότι θα ήθελα το παιδί μου να ξέρει σουηδικά. Όλη μου η οικογένεια είναι στη Σουηδία, έχω συγγενείς και φίλους εκεί και ο μικρός θα μάθαινε ελληνικά από τον Γιάννη και το σχολείο. Και τότε μάθαμε για το au pair», μας λέει η Έλενα, καθηγήτρια γλωσσολογίας σε ιδιωτική σχολή. «Ήθελα μια κοπέλα που όχι μόνο θα μιλάει τη γλώσσα, αλλά θα έχει και τη νοοτροπία της χώρας, έτσι ώστε και η διαπαιδαγώγησή του να είναι αντίστοιχη. Ήμασταν τυχεροί που ήρθε η Ναταλί, μια 25χρονη κοπέλα που μέχρι στιγμής τα πάμε περίφημα!», τονίζει.
«Το κύριο μέλημά μου ήταν να βρούμε μια κοπέλα που θα νοιάζεται για το παιδί. Που να το προσέχει και να το αγαπάει, να μην είναι μόνο δουλειά για εκείνη», συμπληρώνει ο Γιάννης. «Όταν ήρθε η Ναταλί, είδαμε ότι είχε την επαφή με τον μικρούλη. Κάθισε δίπλα του και άρχισε να του μιλάει. Είχε εμπειρία με παιδιά με ειδικές ανάγκες και αυτό βέβαια συνεκτιμήθηκε», μας λέει.
Η Ναταλί μένει σε ένα μικρό διαμέρισμα κοντά στην οικογένεια, καθώς το σπίτι ήταν μικρό για τη δική της φιλοξενία. «Μου αρέσει πολύ εδώ και μου αρέσει και ο...Φίλιππος», μας λέει με αφοπλιστική ειλικρίνια. «Όταν είναι καλός καιρός και πάμε στο πάρκο, είναι πολύ ωραία και πιστεύω ότι όσο καλοκαιριάζει θα είναι καλύτερα», μας λέει.
«Ήμασταν, όπως είναι λογικό, επιφυλακτικοί στην αρχή, γιατί όσο να ‘ναι, δεν εμπιστεύεται κανείς το παιδί του σε ξένα χέρια. Στην αρχή ήμουν κι εγώ όσο μπορούσα εδώ. Πια, είμαι ήσυχη ότι όσο λείπω, ο Φίλιππος θα είναι ευτυχισμένος, παίζοντας με τη Ναταλί...», καταλήγει η Ελενα.

«Η επιλογη μου να ερθω στην Ελλαδα ηταν αυθορμητη. Δεν το σκεφτηκα πολυ. Δεν ειχα ξαναπαει ποτε στην Ελλαδα αλλα παντα με γοητευε η ιστορια της, ο πολιτισμος η γλωσσα και φυσικα η θαλασσα και ο ηλιος. Δεν σκεφτηκα καν να παω καπου αλλου», μας λέει η φιλανδή Ρίκα Κόνγκας, που έχει γίνει au pair στη χώρα μας. Σήμερα, εργάζεται στην Φινλανδία, στην ελληνορθόδοξη εκκλησία. «Το να κανεις au pair ειναι εμπειρια που δεν ξεχνας ποτε. Το να μενεις με μια οικογενεια ειναι παντα μια προκληση ιδιαιτερα οταν ειναι αλλης κουλτουρας και συνηθειας. Αλλα αν εχεις ανοιχτο μυαλο δινει στα νεα παιδια πολλα να μαθουν και πολλα για να κρατησουν σε ολη τους τη ζωη. Η εμπειρια μου στην Ελλαδα ηταν καταπληκτικη, οχι μονο ερωτευτηκα την χωρα αμεσως αλλα εμαθα και τη γλωσσα, εκανα πολλους φιλους οι οποοι ειναι ακομα μαζι μου. Η καλυτερη ιστορια ειναι οτι γνωρισα μια φιλανδεζα au pair ,γιναμε φιλες και τωρα ειναι παντρεμενη με τον αδερφο μου!»

Τι λένε οι «αντιπρόσωποι» του au pair στην Ελλάδα

Στο εξωτερικό λειτουργεί χρόνια, αλλά στην Ελλάδα παραμένει ένας άγνωστος θεσμός.
«Το γνώρισα το ’95 στην Αγγλία και μου άρεσε. Επειδή λόγω δουλειάς ασχολούμαι με ξένους μου φάνηκε μια καλή ιδέα, για όσους θέλουν να έρθουν εδώ και να μάθουν ελληνικά, ή να ταξιδέψουν αλλού για να μάθουν αγγλικά, γαλλικά ή άλλη γλώσσα», λέει η Καλλιόπη Ράικου, που διαθέτει το παλαιότερο γραφείο au pair στην Ελλάδα (www.ninemuses.gr). «Οι Έλληνες δεν είναι εξοικιωμένοι με τη νοοτροπία του au pair. Δεν πρόκειται για υπηρέτρια ευρωπαϊκών διαστάσεων, αλλά για μια μη επαγγελματία που δινει το δεύτερο χέρι στο σπίτι για το παιδί. Είναι μια ανταλλαγή κουλτούρας, που ανοίγει ορίζοντες και στα δύο μέρη», μας λέει.
«Η au pair είναι κατά κάποιο τρόπο προσωρινό μέλος της οικογένειας, κα΄τι σαν μεγαλύτερη αδερφή, για το παιδί. Όλα συμφωνούνται πριν αρχίσει η «συνεργασία», για αποφυγή παρεξηγήσεων. Με τη συνεργάτιδά μου που βρίσκεται στη Σουηδία, προσπαθούμε να εξασφαλίσουμε τόσο τις κοπέλες ή τους νέους που έρχονται εδώ, όσο και τις οικογένειες ότι θα διαλέξουν την καλύτερη au pair για την περίπτωσή τους», λέει ο Σταύρος Κωνσταντινίδης, υπεύθυνος στην Ελλάδα του έτερου γραφείου (www.anixi.eu).
Ιστοσελίδες που ασχολούνται με το au pair διεθνώς είναι αρκετές, με πιο διαδεδομένες την www.aupair-world.net, την www.aupair.com. «Οι ελληνικές οικογένειες δεν είναι συχνές στην ιστοσελίδα μας», μας λέει ο υπεύθυνος του τελευταίου site, Ραφαέλ, με έδρα τη Γερμανία. «Περισσότεροι au pair απευθύνονται σε εμάς, που θέλουν να διαμείνουν στη βόρεια Ευρώπη».


Au pair αλά ελληνικά!
«Λέμε να πάμε σινεμά απόψε. Θα μας κρατήσεις τα παιδιά;»
Στην Ελλάδα, που ο θεσμός του au pair είναι άγνωστος, οι γονείς πολύ συχνά βρίσκουν ένα διαφορετικό τρόπο αλληλοβοήθειας και αλληλοϋποστήριξης. Όπως στις Βούτες, ένα προάστιο του Ηρακλείου Κρήτης, όπου τα μέλη του Συλλόγου Γονέων του 2ου Δημοτικού και 2ου-3ου Νηπιαγωγείου αποφάσισαν να... οργανωθούν. Έφτιαξαν λοιπόν ένα «δίκτυο» μεταξύ τους και πια, μπορούν να συντονιστούν για να διευκολυνθούν στην καθημερινότητά τους.
«Όλα ξεκίνησαν από τη Σχολή Γονέων. Μέσα από τα μέλη της Σχολής έχουμε οργανωθεί και έχουμε δεθεί τόσο ώστε μπορούμε να λειτουργήσουμε αλληλέγγυα και συντροφικά», μας λέει η Βάσω Αθανασάκη, «ψυχή» της Σχολής. «Στη Σχολή, συζητάμε θέματα που απασχολούν πολλά από τα μέλη μας, κάνουμε θεατρικό παιχνίδι για μικρούς και μεγάλους, οργανώνουμε μαθήματα κοπτικής-ραπτικής και δημιουργική απασχόληση για τα παιδιά και τους γονείς τους», λέει.
Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες, μαμάδες, μπαμπάδες και παιδιά ήρθαν ακόμη πιο κοντά, με αποτέλεσμα να δημιουργήσουν μια σχέση... κατανόησης και βοήθειας.
«Κάνουμε πολλή παρέα μεταξύ μας, όχι απαραίτητα όλοι μαζί, αλλά όλοι είναι ευπρόσδεκτοι. Είναι σημαντικό ότι τα παιδιά μας «τα βρίσκουν» μεταξύ τους και έτσι μας... αφήνουν λίγο ήσυχους», λέει η. «Η περιοχή εδώ είναι αραιοκατοικημένη και όσοι μένουμε είμαστε νέοι άνθρωποι, με όρεξη για νέες δραστηριότητες».
Με αυτόν τον τρόπο, οι... έξοδοι, αλλά και οι υπόλοιπες υποχρεώσεις εκτός σπιτιού γίνονται ευκολότερες. «Πολλές φορές έχω λάβει ένα τηλεφώνημα: να σου φέρω τα παιδιά για λίγο; Κι εμένα μου έχει τύχει. Χωρίς να ρωτήσουμε καν γιατί, ξέρουμε ότι μπορούμε να στηριζόμαστε ο ένας στον άλλον», συμπληρώνει η Νέλλα Παπαδοπούλου.