Βίλες πάνω στο κύμα

Αγοραπωλησίες κτισμάτων στα όρια του αιγιαλού με υπογραφή συμβολαίου εχεμύθειας, συμβόλαια με offshore εταιρείες που τα ίχνη των ιδιοκτητών τους χάνονται, οικοδομικές δραστηριότητες «πάνω στο κύμα», παρά τις θυροκολλημένες απαγορεύσεις της Πολεοδομίας.

Πολλές συμπτώσεις έχουν «μαζευτεί» στο... ιστορικό 38ο χλμ. της παραλιακής Αθηνών-Σουνίου, στις οποίες εμφανίζονται να πρωταγωνιστούν οι οικογένειες Αχιλλέα Καραμανλή και Γεράσιμου Αγούδημου: Το 1968, η σύζυγος του Α. Καραμανλή αγόρασε οικόπεδο, το 2000 το πούλησε σε μέλη της οικογένειας Αγούδημου και το 2009 η εφοπλιστική οικογένεια το πούλησε σε κυπριακή offshore. Και, όπως συμβαίνει με τις παράκτιες εταιρείες, κανείς δεν μπορεί να ξέρει ποιοι βρίσκονται πίσω από τις αγοραπωλησίες...

Αυτή την εικόνα αντικρίζουν οι λουόμενοι στη «Γαλάζια Ακτή» Λαγονησίου. Από την πλευρά της παραλίας, επιχωματώσεις και φράκτες εμποδίζουν τα αδιάκριτα βλέμματα να διαπιστώσουν την «κίνηση» στο εσωτερικό του οικοπέδου.

Κι ενώ τα μέλη της οικογένειας του πλοιοκτήτη φαίνεται να κατέχουν τμηματικά ούτε λίγο ούτε πολύ περί τα 90 ακίνητα στις θέσεις Ρέθι, Γκούρι Μπιμ, Μπερτόλι και Σπέλιζα της νοτιοανατολικής Αττικής, την περασμένη εβδομάδα στην εταιρεία του GA Ferries μπήκε λουκέτο και 550 υπάλληλοι βρέθηκαν στον δρόμο...

Στα... μυστήρια δεκαετιών στο συγκεκριμένο «αμαρτωλό» χιλιόμετρο της παραλιακής αναζητήθηκαν, όπως είναι γνωστό, οι λόγοι που το 2003 «έσπρωξαν» την υπάλληλο του υπουργείου Οικονομικών Ρουμπίνη Σταθέα να βουτήξει στο κενό...

Στο 37,7 χιλιόμετρο της Αθηνών-Σουνίου, μια ομάδα «φουσκωτών» έξω από μια ανεγειρόμενη οικοδομή δεν μπορούσε παρά να τραβήξει την προσοχή των λουομένων στη «Γαλάζια Ακτή».

Το παραπέτασμα
Από τον δρόμο, μπορούσε κανείς να διακρίνει ότι στο οικόπεδο κάτω από τον δρόμο (προς την παραλία) πραγματοποιούνταν εργασίες, αλλά κανείς δεν μπορούσε στην πραγματικότητα να καταλάβει για ποιο λόγο ένα ψηλό παραπέτασμα έκρυβε τον εσωτερικό χώρο από τα βλέμματα των περαστικών. Πολύ σύντομα μάλιστα, στην υποτυπώδη είσοδο του οικοπέδου είχε ήδη τοποθετηθεί ένα... φυλάκιο για να στεγάσει την ομάδα των «επιτηρητών». Από την πλευρά της θάλασσας, το οικόπεδο φτάνει ως τις ομπρέλες της παραλίας.

Το ακίνητο ήταν συχνά-πυκνά αντικείμενο συζήτησης στις καλοκαιρινές παρέες. «Το οικόπεδο ανήκει στον Αγούδημο», έλεγαν οι ντόπιοι, «αλλά ψάχνει να το πουλήσει. Ηδη το έχει δώσει σε μεγαλομεσίτες που για να μπορέσουν να το δουν υπογράφουν συμβόλαιο εχεμύθειας. Το ίδιο και οι υποψήφιοι αγοραστές που ενδιαφέρονται να αγοράσουν τα συνολικά 7,5 στρέμματα»...

Οι πληροφορίες του «Εθνους της Κυριακής» μιλούν για πολυτελείς μεζονέτες. Το ισόγειο έχει έκταση 1.014,95 τ.μ. και το α’ και β’ υπόγειο έχουν έκταση 1.014,95 τ.μ. και 1.197,86 τ.μ. αντίστοιχα. Και να σκεφτεί κανείς πως η πρώτη άδεια πολεοδομίας μιλούσε για συνολικά... 300 τ.μ.!

Σύμφωνα πάντως με τα πορίσματα της Ρ. Σταθέα, της υπαλλήλου του υπουργείου Οικονομικών που αυτοκτόνησε τον Οκτώβριο του 2003, μέρος της κατασκευής έπρεπε να κατεδαφιστεί...

Το πόσο κοντά είναι το οικόπεδο στο... θαλάσσιο κύμα είναι εμφανές διά γυμνού οφθαλμού. Ακόμη κι αν το οικόπεδο είναι άρτιο και οικοδομήσιμο σύμφωνα με την Πολεοδομία, ακόμα κι αν δεν ανήκει πια στην οικογένεια του εφοπλιστή Αγούδημου, πλήθος είναι τα ερωτήματα που εγείρονται.

Τι ακριβώς έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια με το θέμα της οριοθέτησης του αιγιαλού στο συγκεκριμένο τμήμα της Παραλιακής; Κατά πόσο είναι ηθικό ένας επιχειρηματίας που έχει αφήσει στον δρόμο περίπου 550 υπαλλήλους να διαχειρίζεται περί τα 90 (πάνω-κάτω) οικόπεδα στη νοτιοανατολική Αττική, έστω και μέσω... των μελών της οικογένειάς του.

Τελικά, θα χρειαστεί να αυτοκτονήσει ξανά ένας ευσυνείδητος υπάλληλος για να ασχοληθεί η Πολιτεία με την εφαρμογή των νόμων;

Βίλες... εξωραϊστικού χαρακτήρα
Μετά την ανακίνηση του θέματος και τον θόρυβο που προκλήθηκε, δύο αιτήσεις κατατέθηκαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, από τη σύζυγο του επιχειρηματία Γερ. Αγούδημου, Ανθή και τη λιβεριανή εταιρεία «Patroclus Navigation», προκειμένου να μπλοκάρουν την κατεδάφιση λιμενικών έργων και μανδρότοιχου στην παραλιακή λεωφόρο.

Ιδιοκτήτρια ακινήτου στη Γαλάζια Ακτή, η Ανθή-Μαρίνα Αγούδημου είχε ζητήσει να ανασταλεί το πρωτόκολλο κατεδάφισης που εκδόθηκε στις 13.8.2001 και διέτασσε το γκρέμισμα πλατφόρμας από μπετόν 480 τ.μ., μιας σκάλας από μπετόν 230 τ.μ. καθώς και έργων διαμόρφωσης του αιγιαλού.

Μάλιστα, είχε υποστηρίξει τότε ότι τα συγκεκριμένα λιμενικά έργα έγιναν από τον προκάτοχο του ακινήτου, πριν από 20 χρόνια, παραπέμποντας ευθέως στην οικογένεια του Αχιλλέα Καραμανλή. Στην προσφυγή της η Ανθή Αγούδημου υποστήριζε ότι τα έργα έχουν χαρακτήρα... εξωραϊστικό και εξυπηρετούν την κοινή ωφέλεια, αφού χωρίς αυτά θα ήταν αδύνατη η πρόσβαση των λουομένων στη θάλασσα!

Η επιτόπια έρευνα εν έτει 2009 κατέδειξε πως οι εργασίες ακόμη και σήμερα συνεχίζονται.

Μάλιστα, η Πολεοδομία Μαρκόπουλου τον Ιούλιο του 2009 θυροκόλλησε την απόφαση διακοπής των οικοδομικών εργασιών «στην αυθαίρετη κατασκευή», όπως σημειώνει.

Πριν από λίγες μέρες που επισκεφθήκαμε ξανά την περιοχή, διαπιστώσαμε πως οι εργασίες πολύ απλά... συνεχίζονται.

Η ιστορία της γαλάζιας ακτής

H «Γαλάζια Ακτή» στο Λαγονήσι έμελλε να συνδεθεί με το όνομα μεγαλοστελέχους της «γαλάζιας» παράταξης. Το 1968, η Νίκη - Βασιλική σύζυγος Αχιλλέα Καραμανλή, το γένος Κωνσταντίνου και Αγγελικής Διαμαντή αγόρασε από τους Λάμπρο και Δημήτριο Γκιόκα του Λεωνίδα έκταση 4.254,50 τ.μ.

Το οικόπεδο απείχε λίγα μέτρα από τη θάλασσα και κάθε διορατικός επιχειρηματίας, όπως ο εφοπλιστής πεθερός του Αχιλλέα Καραμανλή, μπορούσε από τότε να διακρίνει ότι τα οικόπεδα αυτά θα πάρουν αξία. Για τον λόγο αυτόν, η οικογένεια του Κωνσταντίνου Διαμαντή, του πεθερού δηλαδή του Αχιλλέα Καραμανλή, είχε αγοράσει και το διπλανό οικόπεδο, έκτασης 3.491,42 τ.μ.

Με υπεύθυνη δήλωση μηχανικού το 1977 και το 1983, το αγροτεμάχιο θεωρήθηκε άρτιο και οικοδομήσιμο. Το 1998, η οικογένεια Α. Καραμανλή με πολεοδομική άδεια έχτισε β’ υπόγειο επιφάνειας 166,19 τ.μ., α’ υπόγειο ίδιας επιφάνειας, ισόγειο 176,20 μέτρων και πισίνα 132 τ.μ.

Αλλά το έτος 2000, οι οικογένειες Καραμανλή και Διαμαντή αποφασίζουν να τα πουλήσουν.

Τόσο το οικόπεδο της Βάσως - Νίκης Καραμανλή όσο και το οικόπεδο που ανήκε πια στην εταιρεία «Ανώνυμος Ναυτική Μεταφορική Τεχνική Εμπορική Βιομηχανική Εταιρεία» με τον διακριτικό τίτλο «Pacific Salmon» του Ιωάννη Διαμαντή, πουλήθηκαν στην Ανθή - Μαρίνα Αγούδημου, σύζυγο του Γεράσιμου κατά το δικαίωμα της επικαρπίας, στα δε παιδιά του ζευγαριού Αγούδημου Αλέξανδρο και Αλκμήνη -κατά το ήμισυ- εξ αδιαιρέτου δικαίωμα της ψιλής κυριότητας.

Από την αγοραπωλησία, η Βάσω και ο Αχιλλέας Καραμανλής έλαβαν, όπως σημειώνεται στις συμβολαιογραφικές πράξεις, 287.000.000 δρχ., ενώ ο Ιωάννης Διαμαντής, διευθύνων σύμβουλος της «Pacific Salmon» πήρε 235.000.000 δρχ.

Νέος «σταθμός» στην ιστορία είναι ο Φεβρουάριος του 2009. Η Ανθή - Μαρίνα σύζυγος Γεράσιμου Αγούδημου ενεργώντας για την ίδια και για τα τέκνα της Αλέξανδρο και Αλκμήνη Αγούδημου (με πληρεξούσιο), «μεταβίβασε λόγω πώλησης στην εταιρεία με την επωνυμία «LΕΜΕREX LIMITED» με έδρα τη Λευκωσία της Κύπρου το ακίνητο που βρίσκεται στη θέση «Αγιος Δημήτριος» ή «Χερώμες» της κτηματικής περιφέρειας του Δήμου Καλυβίων Θορικού, εκτός σχεδίου πόλεως και εντός Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου, επί του 37,5ου χλμ. της λεωφόρου Αθηνών - Σουνίου».

Σύμφωνα με το συμβόλαιο, κατά το χρονικό διάστημα της μεταβίβασης, η οικοδομή βρισκόταν στο στάδιο της αποπεράτωσης και αποτελούνταν από Β’ υπόγειο (106,19 τ.μ.), Α’ υπόγειο (166,19 τ.μ.), ισόγειο (176,20 τ.μ.) και πισίνα (132,00 τ.μ.). Ισχύει δηλαδή η άδεια που το 1998 είχε εκδώσει η οικογένεια Αχιλλέα Καραμανλή.

Η ίδια Ανθή - Μαρίνα και ο γιος τους Νικόλαος Αγούδημος (του Γερασίμου) έχουν αγοράσει τμηματικά πολλά (τουλάχιστον 90) ακίνητα στην περιοχή στις θέσεις Ρέθι, Γκουρι Μπιμ, Λαχίδι, Κιουσένας, Μπερτόλι, Σπέλιζα, κτήμα Παπαναστάση. Ωστόσο, παραμένει προς διευκρίνιση και έρευνα αν και ποια από τα ακίνητα αυτά παραμένουν έως σήμερα στην ιδιοκτησία τους ή έχουν μεταβιβαστεί.

Η επιχείρηση «real estate» της οικογένειας Αχ. Καραμανλή στην παραλιακή ζώνη της Αττικής δεν σταμάτησε, ωστόσο, με την πώληση της συγκεκριμένης έκτασης στο 37,7ο χιλιόμετρο. Στην ίδια περιοχή διαθέτει ακίνητο έκτασης 1.209,87 τ.μ. άρτιο και οικοδομήσιμο εντός σχεδίου της κοινότητας Αναβύσσου, στη θέση Αγιος Νικόλαος. Σύμφωνα με συμβόλαιο του 2007, οι ιδιοκτήτες πρόκειται να οικοδομήσουν 5 μεζονέτες (διπλοκατοικίες) με πυλωτή και ισόγειο.

Τι λέει ο νόμος
Σύμφωνα με τον πιο πρόσφατο νόμο Ν. 2971/2001, αιγιαλός ορίζεται «η ζώνη ξηράς που περιβάλλει τη θάλασσα και βρέχεται από τις μεγαλύτερες, αλλά συνήθεις αναβάσεις των κυμάτων της» και παραλία «η ζώνη ξηράς που προστίθεται στον αιγιαλό και καθορίζεται σε πλάτος μέχρι 50 μέτρων από την οριογραμμή του αιγιαλού».

Για οποιαδήποτε ενέργεια οριοθέτησης του αιγιαλού πρέπει να υπάρχει σύμφωνη γνώμη των έξι συναρμόδιων υπουργείων: Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Ναυτιλίας, Γεωργίας, Εθνικής Αμυνας και Εσωτερικών. Δεκάδες υπηρεσίες, αρκετοί νόμοι και διατάγματα εξακολουθούν να συνθέτουν τον σημερινό κυκεώνα των αυθαιρέτων, που τελικά συμβάλλει στη συνέχιση της παράνομης δόμησης σε ακτές.

Μυστικά και ψέματα
Τα συστατικά της σωστής... καταπάτησης

Ενα οικόπεδο-φιλέτο, κατά προτίμηση εκεί που σκάει το κύμα. Μια πλούσια οικογένεια με διασυνδέσεις στην πολιτική και προσβάσεις στις διοικητικές υπηρεσίες του Δημοσίου. Και μία off shore εταιρεία με έδρα τη Λιβερία, τα νησιά Κέιμαν ή την κοντινή μας Κύπρο, που θα μπερδεύει τα... ίχνη, προσφέροντας το «άσυλο» της ανωνυμίας.

Αυτά είναι τα βασικά συστατικά που χρειάζεται κανείς για να μπορέσει να χτίσει στον αιγιαλό. Είναι τα μυστικά που μοιράζονται οι ιδιοκτήτες οικοπέδων εκτός σχεδίου πόλεως, προκειμένου να μπορέσουν να εκμεταλλευτούν με τον καλύτερο τρόπο τα «φιλέτα» τους. Η έκδοση άδειας για κατασκευή ενός υπόγειου πάρκινγκ ή απλώς ενός τοιχίου είναι απαραίτητη, ώστε η οικοδομή να ολοκληρωθεί, παρά τις ενδεχόμενες παρεμβάσεις της αρμόδιας Πολεοδομίας.

Για τα αυθαίρετα που έχουν κατασκευαστεί στη ζώνη του αιγιαλού, αποκλειστικά υπεύθυνη είναι η Κτηματική Υπηρεσία του υπουργείου Οικονομικών, αλλά για την παραλία αρμόδιο είναι το Λιμενικό Ταμείο του Υπ. Εμπορικής Ναυτιλίας.

Με βάση τους νόμους, οι αποκεντρωμένες υπηρεσίες συντάσσουν το αρχικό πρωτόκολλο και ο θιγόμενος έχει προθεσμία 30 ημερών να υποβάλει ένσταση που εξετάζεται από επιτροπή.

Αν δεν δικαιωθεί, υπάρχει και β'βάθμια διαδικασία που διαρκεί άλλους 2 μήνες, ανάλογα με το διάστημα που θα χρειαστεί για να καθαρογραφεί η πρώτη απόφαση. Σε περίπτωση νέας απόρριψης, αρχίζει ο λαβύρινθος των προσφυγών στα δικαστήρια μέχρι να εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση. Ο χρόνος είναι απροσδιόριστος, αφού είναι γνωστό ότι ορισμένα δικαστήρια ορίζουν ημερομηνία εκδίκασης μετά έναν χρόνο. Μια αναβολή δίνει παράταση για ακόμη και χρόνο!

Οι μεγαλόσχημοι συνήθως ακολουθούν τη δικαστική οδό και φτάνει να κερδίζουν χρόνο με διάφορα νομότυπα -πάντως- τερτίπια. Η τελεσίδικη απόφαση, όταν εκδοθεί τελικά, κοινοποιείται στην περιφέρεια για να την υλοποιήσει. Μέχρι το 2000, η αρμοδιότητα ανήκε στους νομάρχες, που όμως δήλωναν αδυναμία να εξασφαλίσουν τα απαιτούμενα συνεργεία.

Το «αμαρτωλό 38» της παραλιακής
«Δεν είμαι ηρωίδα, δεν θεωρώ τον εαυτό μου μάρτυρα. Θεωρώ ότι πρέπει να πληρώσω τα λάθη και τις ανεπάρκειές μου...».

Τον Οκτώβριο του 2003, η αυτοκτονία της αναπληρώτριας προϊσταμένης της Κτηματικής Υπηρεσίας Ανατολικής Αττικής, Ρουμπίνης Σταθέα απασχόλησε το Πανελλήνιο. Ηταν εκείνη που «φορτώθηκε» ως εξιλαστήριο θύμα την αναστολή κατεδάφισης των αυθαιρέτων εφοπλιστών και επιχειρηματιών στην παραλιακή ζώνη. Η Σταθέα πήρε πάνω της όλη την ευθύνη της αδυναμίας της να τηρήσει τους νόμους...

Είχαν προηγηθεί οι έρευνες που η ίδια είχε πραγματοποιήσει στην περιοχή της νοτιοανατολικής Αττικής. Με τα αποτελέσματα από τις αυτοψίες, είχε συντάξει εκθέσεις. Σύμφωνα με αυτές, περίπου 100 αυθαίρετα χτίσματα στην παραλία έπρεπε να κατεδαφιστούν.

Πολλά από αυτά βρίσκονταν στα «αμαρτωλά» 37ο-38ο χιλιόμετρα της λεωφόρου Αθηνών-Σουνίου... Οπως δήλωσε ο σύζυγός της, τα έγγραφα που είχε στείλει η Ρουμπίνη Σταθέα στις αρμόδιες Αρχές αναφέρονταν στην «υφιστάμενη εκκρεμότητα ως προς τον επανακαθορισμό του αιγιαλού στο 38ο χιλιόμετρο Αθηνών - Σουνίου».

Ο περιφερειάρχης. Αναφερόμενος στην επίκληση των εν λόγω εγγράφων, ο τότε περιφερειάρχης Αττικής είχε δηλώσει: «Σχετικά με την περίπτωση επανακαθορισμού του αιγιαλού στην περιοχή του 38ου χιλιομέτρου, σας κάνουμε γνωστό ότι τα πρωτόκολλα κατεδάφισης των αυθαίρετων κτισμάτων στην εν λόγω περιοχή έχουν διαβιβαστεί προς τον γενικό γραμματέα της Περιφέρειας Αττικής με τα 4470/29-03-2002 και 15476/18-12-2001 έγγραφα του Πολεοδομικού Γραφείου Μαρκοπούλου, τα οποία θεωρείται ότι αποτελούν την αντίστοιχη πρόταση του προϊσταμένου της Υπηρεσίας σας προς τον γενικό γραμματέα της Περιφέρειας.

Μετά τα παραπάνω, παρακαλούμε να μας επαναδιαβιβάσετε, εντός δέκα ημερών, για τα εν λόγω πρωτόκολλα κατεδάφισης, αλλά και για όλα όσα έχουν διαβιβαστεί από τα αρμόδια πολεοδομικά γραφεία, σαφή πρόταση του προϊσταμένου της Υπηρεσίας σας σχετικά με την εκτέλεσή τους, προκειμένου να εξαλειφθεί η αντίφαση που προκαλείται με το (α) σχετικό έγγραφό σας».

Τα αυθαίρετα δεν γκρεμίστηκαν ποτέ
Οι πιέσεις που δέχθηκε η Σταθέα, λένε, ήταν αφόρητες. Μετά τον θάνατό της, οι συνάδελφοί της είχαν μιλήσει για «εισβολή μπράβων στα γραφεία της Κτηματικής Υπηρεσίας για την ανάκληση κατεδαφίσεων, για υποβολή δεκάδων μηνύσεων εναντίον υπαλλήλων της ίδιας υπηρεσίας, οι οποίοι δεν είχαν καμία νομική υποστήριξη από τις κρατικές υπηρεσίες, για καταγγελίες για «διακριτικές άνωθεν παρεμβάσεις». Είχαν μιλήσει, αλλά ανωνύμως.

Προφανώς το θέμα εξακολουθεί να υπάρχει μέχρι σήμερα, 6 χρόνια μετά την αυτοκτονία Σταθέα. Δεν περιορίζεται μόνο στα όσα έκανε ή δεν έκανε η συγκεκριμένη κρατική υπάλληλος, ούτε βέβαια την επιλογή της να προβεί στο απονενοημένο διάβημα. Το θέμα έχει ευρύτερες διαστάσεις, που παραπέμπουν ευθέως στη λειτουργία των κρατικών υπηρεσιών και ως μηχανισμών εξυπηρέτησης συμφερόντων και πελατειακών σχέσεων, αλλά και στην ευχέρεια που υπάρχει για «εξαγορά» της δυνατότητας παρανομίας.

(το ρεπορτάζ δημοσιεύτηκε στο "Εθνος της Κυριακής" στις 27.9.2009)