«Η επιεικής έκφραση για την αντιμετώπιση των εθελοντών από την επίσημη Πολιτεία είναι η αδιαφορία. Όχι μόνο ποτέ κανείς δεν μας έχει πάρει τηλέφωνο για να συνδράμουμε με την εμπειρία και τη γνώση μας, αλλά και –τις περισσότερες φορές- αντιμετωπίζουμε δυσκολίες όταν σπεύδουμε να βοηθήσουμε με δική μας πρωτοβουλία», δηλώνει ο περιβαλλοντολόγος Μιλτιάδης Αθανασίου, εθελοντής από το 2000. «Αν και για να εγγραφώ στο μητρώο της Γ.Γ.Π.Π. ως ειδικευμένος εθελοντής κατέθεσα το πλήρες βιογραφικό μου, την εμπειρία μου από την περιβαλλοντική δράση μου και την προηγούμενη δράση μου ως εθελοντής τόσο σε ΜΚΟ όσο και στην Πυροσβεστική, οι αρμόδιοι δεν μου έχουν ζητήσει ποτέ καμία βοήθεια», τονίζει.
Ο Μ. Αθανασίου είναι ένας από τα ιδρυτικά μέλη της ομάδας αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών «Προμηθέας» που ξεκίνησε να λειτουργεί τον Μάρτιο του 2001 στις εγκαταστάσεις της α’ ΕΜΑΚ και αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της απαξίωσης του θεσμού των εθελοντικών ομάδων από την Πολιτεία. «Η ομάδα ήταν σωματειακού τύπου και εντάχθηκε στο μητρώο των εθελοντών πολιτικής προστασίας το 2002. Συνολικά 120 μέλη εκπαιδεύτηκαν κατά τα 3 έτη που λειτούργησε η ομάδα και η γνώση που αποκτούσαμε ήταν χρήσιμη για αντιμετώπιση π.χ. της φωτιάς κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων. Τουλάχιστον 30 από εμάς, καλά εκπαιδευμένοι και με θεωρητική και πρακτική γνώση για τις δασικές πυρκαγιές, επιχειρούσαμε μαζί με την Πυροσβεστική, την ΕΜΑΚ και τις άλλες δυνάμεις που σχετιζόταν με την αντιμετώπιση της καταστροφής», εξηγεί ο κ.Αθανασίου.
Ωστόσο, το 2004, ο «Προμηθέας» αποχώρησε από το ενιαίο σύστημα μητρώου της ΓΓΠΠ. «Η ομάδα μας βασιζόταν στην κρατική βοήθεια. Όλα τα μέλη της ομάδας βάζαμε λεφτά από την τσέπη μας για να συντηρηθεί, ωστόσο η βασική πηγή εξοπλισμού ήταν η ΓΓΠΠ μέσω της Νομαρχίας. Ο «Προμηθέας» αποχώρησε από το μητρώο και σταμάτησε να λειτο
υργεί επειδή δεν έπαιρνε τον εξοπλισμό που δικαιούταν», λέει ο Βαγγέλης Στογιάννης, έτερος εκ των ιδρυτών του «Προμηθέα» και εθελοντής δασοπυρόσβεσης εδώ και περισσότερα από 10 χρόνια.Τον βρήκαμε στον Υμηττό, στη βάρδια του ως εθελοντής στην ομάδα δασοπυρόσβεσης της Καισαριανής, μαζί με τον επικεφαλής της ομάδας Θανάση Εξαρχόπουλο. Όπως μας διαβεβαίωσαν και οι δύο, η απαξίωση του εθελοντισμού «καταγράφεται» σε κάθε έκφανση της σχέσης των εθελοντών με το κράτος. «Το ξέρετε ότι οι εθελοντές δεν είναι ασφαλισμένοι, αν πάθουν κάτι την ώρα που επιχειρούν; Και πως παράτυπα οδηγούμε δημόσια οχήματα, γιατί απαγορεύεται; Μία κοινή υπουργική απόφαση χρειάζεται για να βάλει τα πράγματα στη θέση τους και τόσα χρόνια δεν έχουν αξιωθεί να την υπογράψουν. Σημειώνω επίσης πως άνθρωποι έχουν χάσει τη δουλειά τους στον ιδιωτικό τομέα, επειδή θέλησαν να σπεύσουν για να σβήσουν μία πυρκαγιά», τονίζουν.
Το πρόβλημα με τους εθελοντές, λένε αυτοί που ξέρουν, είναι θέμα αξιολόγησης και ομογενοποίησής τους. «Είναι ελκυστικό για τους πολιτικούς να μιλούν για χιλιάδες εθελοντές και να διεκδικούν χρήματα από την Ευρώπη, αλλά πρέπει επιτέλους να μετρήσουμε πόσοι πραγματικά είναι οι εθελοντές και να τους αξιολογήσουμε ανάλογα με τα είδη καταστροφών που εμπλέκεται ο καθένας, το βαθμό εκπαίδευσής τους και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ομάδας. Αλλά αυτό θα συμβεί μόνο αν υπάρξει μια εθνική πολιτική για το θέμα», τονίζει ο Μίλτος Αθανασίου. «Αυτός που πραγματικά θέλει, προσφέρει. Αυτό συμβαίνει και τώρα. Όμως, είναι δυνατόν οι εθελοντές που κατά καιρούς σώζουν τα δάση μας να πληρώνουν διόδια; Είναι δυνατόν να μην έχουν καμία στήριξη; Υπάρχουν άνθρωποι σε υπηρεσίες ή και σε ομάδες σε ψη
λές ή χαμηλές θέσεις που πραγματικά διψάνε για συνεργασία. Είναι κρίμα να τους καταργεί η έλλειψη θεσμικού πλαισίου».Πάνε και οι δασοκομάντος!
Χαρακτηριστική περίπτωση απαξίωσης του δυναμικού κεφαλαίου της χώρας στο οποίο η ίδια έχει επενδύσει με χρήμα και χρόνο είναι η περίπτωση των αερομεταφερόμενων δασοκομάντος, θεσμού που λειτούργησε το διάστημα 1993-1998. Στο διάστημα των πέντε ετών, το Σώμα που συνολικά εκπαίδευσε και απασχόλησε 500 άνδρες πραγματοποιήσαμε 1000 αποστολές προστασίας του δασικού μας πλούτου και μέτρησε 10 νεκρούς (από πτώση ελικοπτέρου) και 30 τραυματίες.
«Το 1993 η γενική γραμματεία δασών απευθύνθηκε στη λέσχη καταδρομέων και ζήτησε εθελοντές εφέδρους καταδρομείς για να πλαισιώσουν το νέο Σώμα των αερομεταφερομένων δασοκομάντος», διηγείται ο τότε διοικητής των δασοκομάντος Αλέξανδρος Κόντος.
«Σκοπός μας ήταν να παραλάβουμε πολίτες και να τους παραδώσουμε ένστολους και ετοιμοπόλεμους, τόσο από φυσική κατάσταση και από θεωρητικές και τεχνικές γνώσεις», λέει ο Άγγελος Γιουβρέκας, που επιτέλεσε εκπαιδευτής των δασοκομάντο και συμμετείχε και ο ίδιος σε επιχειρήσεις. «Η διοίκηση των δασοκομάντος δούλευε εθελοντικά, αλλά οι 500 ήταν εποχιακοί υπάλληλοι της γ.γρ. δασών. Μιλάμε για ανθρώπους που μπορούσαν να δράσουν άμεσα στην πηγή της φωτιάς και να την αντιμετωπίσουν κατά τις κρίσιμες πρώτες ώρες της έκρηξής της», εξηγεί.
Μέχρι το 1998, λειτουργούσε επίσης το Εθνικό Συντονιστικό Διυπουργικό όργανο, με τη συμμετοχή όλων των υπουργείων και των κρατικών υπηρεσιών που εμπλέκονταν στην πυρκαγιά. «Το ρολόι της δασοπροστασίας σταμάτησε το 1998 με τη διάλυση της γ.γρ. δασών και την ανάθεση εν μία νυκτί της δασοπυρόσβεσης στην Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, η οποία γνώριζε πολύ καλά τις αστικές πυρκαγιές, αλλά όχι τις δασικές», τονίζει ο κ.Κόντος. «Στη θέση του Εθνικού Συντονιστικού Διυπουργικού Οργάνου, έβαλαν την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, χωρίς διοικητικές εξουσίες και νομοθετικές ρυθμίσεις και χωρίς ευθύνη. Η αντιπαλότητα μεταξύ των υπουργείων και η έλλειψη συντονισμού θα καίει δάση και Έλληνες, θα καίει την Ελλάδα. Από το 1998 και μετά, κανείς δεν ενδιαφέρθηκε, κανείς δεν θέλησε να εκμεταλλευτεί τη γνώση και την εμπειρία των αερομεταφερόμενων δασοκομάντος», λέει.
Όσο για τους 500 άρτια εκπαιδευμένους άνδρες, ορισμένοι παρέμειναν ως εποχιακοί στην πυροσβεστική. Οι υπόλοιποι σκόρπισαν.
«Κάποιοι από εμάς συνεχίζουμε ακόμη και σήμερα την προσπάθεια για τη βοήθεια της χώρας μας όποτε και όπου το έχει ανάγκη. Αλλά με δική μας πρωτοβουλία. Ποτέ κανείς δεν μας έχει ζητήσει καμία συνδρομή», λέει με παράπονο ο Άγγελος Γιουβρέκας. «Είναι κρίμα πάντως που όλη αυτή η τεχνογνωσία και η δυναμική πήγαν χαμένα. Η πυροσβεστική προτιμά πολλές φορές να προσλαμβάνει 20χρονα παιδιά, ανειδίκευτους εργάτες, παρά τους εκπαιδευμένους πρώην δασοκομάντος...
«Το 1993 η γενική γραμματεία δασών απευθύνθηκε στη λέσχη καταδρομέων και ζήτησε εθελοντές εφέδρους καταδρομείς για να πλαισιώσουν το νέο Σώμα των αερομεταφερομένων δασοκομάντος», διηγείται ο τότε διοικητής των δασοκομάντος Αλέξανδρος Κόντος.
«Σκοπός μας ήταν να παραλάβουμε πολίτες και να τους παραδώσουμε ένστολους και ετοιμοπόλεμους, τόσο από φυσική κατάσταση και από θεωρητικές και τεχνικές γνώσεις», λέει ο Άγγελος Γιουβρέκας, που επιτέλεσε εκπαιδευτής των δασοκομάντο και συμμετείχε και ο ίδιος σε επιχειρήσεις. «Η διοίκηση των δασοκομάντος δούλευε εθελοντικά, αλλά οι 500 ήταν εποχιακοί υπάλληλοι της γ.γρ. δασών. Μιλάμε για ανθρώπους που μπορούσαν να δράσουν άμεσα στην πηγή της φωτιάς και να την αντιμετωπίσουν κατά τις κρίσιμες πρώτες ώρες της έκρηξής της», εξηγεί.
Μέχρι το 1998, λειτουργούσε επίσης το Εθνικό Συντονιστικό Διυπουργικό όργανο, με τη συμμετοχή όλων των υπουργείων και των κρατικών υπηρεσιών που εμπλέκονταν στην πυρκαγιά. «Το ρολόι της δασοπροστασίας σταμάτησε το 1998 με τη διάλυση της γ.γρ. δασών και την ανάθεση εν μία νυκτί της δασοπυρόσβεσης στην Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, η οποία γνώριζε πολύ καλά τις αστικές πυρκαγιές, αλλά όχι τις δασικές», τονίζει ο κ.Κόντος. «Στη θέση του Εθνικού Συντονιστικού Διυπουργικού Οργάνου, έβαλαν την Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, χωρίς διοικητικές εξουσίες και νομοθετικές ρυθμίσεις και χωρίς ευθύνη. Η αντιπαλότητα μεταξύ των υπουργείων και η έλλειψη συντονισμού θα καίει δάση και Έλληνες, θα καίει την Ελλάδα. Από το 1998 και μετά, κανείς δεν ενδιαφέρθηκε, κανείς δεν θέλησε να εκμεταλλευτεί τη γνώση και την εμπειρία των αερομεταφερόμενων δασοκομάντος», λέει.
Όσο για τους 500 άρτια εκπαιδευμένους άνδρες, ορισμένοι παρέμειναν ως εποχιακοί στην πυροσβεστική. Οι υπόλοιποι σκόρπισαν.
«Κάποιοι από εμάς συνεχίζουμε ακόμη και σήμερα την προσπάθεια για τη βοήθεια της χώρας μας όποτε και όπου το έχει ανάγκη. Αλλά με δική μας πρωτοβουλία. Ποτέ κανείς δεν μας έχει ζητήσει καμία συνδρομή», λέει με παράπονο ο Άγγελος Γιουβρέκας. «Είναι κρίμα πάντως που όλη αυτή η τεχνογνωσία και η δυναμική πήγαν χαμένα. Η πυροσβεστική προτιμά πολλές φορές να προσλαμβάνει 20χρονα παιδιά, ανειδίκευτους εργάτες, παρά τους εκπαιδευμένους πρώην δασοκομάντος...
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου