Ο θάνατος του εμποράκου...

«Ενοικιάζεται κατάστημα σε κεντρικό δρόμο του Κολωνακίου...»
Το ένα μετά το άλλο κλείνουν τα καταστήματα στο κέντρο της Αθήνας και τις γειτονιές της. Τα ακριβά ενοίκια, η μείωση της καταναλωτικής ικανότητας των Ελλήνων, η συγκέντρωση επιχειρήσεων σε εμπορικά κέντρα, αλλά και η ανασφάλεια που προκαλεί η οικονομική κρίση που μαστίζει την Ευρώπη κάνουν τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις εμπορίου να μην μπορούν να αντέξουν το κόστος συντήρησης και λειτουργίας. Το «λουκέτο» είναι η μόνη λύση που έχουν οι απογοητευμένοι επιχειρηματίες, αφού η θηλιά «σφίγγει» χρόνο με το χρόνο και δεν φαίνεται κανένα φως στην άκρη του τούνελ.
Ένα στα πέντε κλειστό!
«Αποφάσισα να κλείσω το μαγαζί μου γιατί ενώ δεν είχα κέρδος, η εφορία με αντιμετώπιζε σα να είχα πουλήσει όλο το εμπόρευμά μου. Για να καταφέρω να... βαρέσω διάλυση, πήρα επικευαστικό δάνειο, έβαλα υποθήκη το σπίτι μου και έκλεισα άρον-άρον!», λέει η Ελένη, που διατηρούσε κατάστημα με πλεκτά είδη στο Γουδί.
Το ρεπορτάζ του «Έθνους της Κυριακής» στο κέντρο της πρωτεύουσας, αλλά και σε μερικά από τα πιο εμπορικά προάστιά της όπως το Μαρούσι και η Γλυφάδα, δίνει την εικόνα της κατάστασης που επικρατεί: ένα στα πέντε μαγαζιά έχει αδειάσει, ενώ η ταμπέλα «ενοικιάζεται» φιγουράρει στη βιτρίνα. Τα μόνα καταστήματα που φαίνεται ακόμη να αντέχουν είναι οι αλυσίδες, καθώς και αυτά που πουλούν φθηνότερα (καταστήματα ευκαιριών, κινέζικα, outlets).
«Το ύψος του ενοικίου και η μη ευελιξία των ιδιοκτητών των ακινήτων είναι μια σοβαρή αιτία για την οποία ένας καταστηματάρχης «γονατίζει», δηλώνει ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών Παναγής Καρέλλας. «Αντιλαμβανόμενοι μάλιστα την κρίση που υπάρχει, πολλοί ιδιοκτήτες αντί για αυξήσεις, αποφάσισαν μείωση έως και 20% προκειμένου να διατηρήσουν το κατάστημά τους υπό ενοικίαση», εξηγεί.
Έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου για τη διαθεσιμότητα των εμπορικών χώρων σε 27 εμπορικούς δρόμους της Αθήνας καταδεικνύει την πορεία του δείκτη διαθεσιμότητας εμπορικών χώρων. Τον Ιούνιο του 2007, «άδειοι» ήταν το 13,4% των εμπορικών δρόμων. Ένα χρόνο μετά, τον Ιούνιο του 2008, το ίδιο ποσοστό είχε φτάσει το 15,1%, ενώ το Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου το 16,2%. «Στα νέα στοιχεία που θα προκύψουν επίσημα τον Ιούνιο, παρατηρούμε ακόμη μεγαλύτερη επιδείνωση του δείκτη. Σε σύγκριση μάλιστα με τις προηγούμενες μετρήσεις, παρατηρούμε επιτάχυνση της αύξησης των κενών-αδιάθετων χώρων που βρίσκονται στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας, σε σχέση με τα εμπορικά καταστήματα που βρίσκονται στους κεντρικούς δρόμους της πόλης. Σε Ερμού, Αιόλου, Πανεπιστημίου και Πατριάρχου Ιωακείμ που άλλοτε έσφιζαν από εμπορική κίνηση, πια βλέπουμε ότι οι έμποροι δεν αντέχουν και κλείνουν», τονίζει.
Η έρευνα εξέτασε περισσότερα από 2.000 καταστήματα, γεγονός που την καθιστά ενδεικτική του προβλήματος που αντιμετωπίζει το λιανικό εμπόριο. «Εξέλιξη του όγκου των λιανικών πωλήσεων, επιτάχυνση που εμφανίζει μείωση του όγκου των πωλήσεων στα μικρά καταστήματα ένδυσης, υπόδυσης και τροφίμων σε σύγκριση με τις ανταγωνιστικές τους εμπορικές αλυσίδες, επιβράδυνση της ιδιωτικής κατανάλωσης όπως αυτή καταγράφεται από τα εθνικολογιστικά μεγέθη, ραγδαία επιδείνωση των δεικτών ασφυξίας και επιβράδυνση της πιστωτικής επέκτασης στο εμπόριο και την καταναλωτική πίστη», είναι οι ερμηνείες που δίνουν οι ειδικοί.
«Τα δύο στα τρία καταστήματα που έχουν κλείσει στη Γλυφάδα είναι για οικονομικούς λόγους», εξηγεί η Μαρία Γεωργίου. «Το ότι το κατάστημά μας «κρατά» ακόμη οφείλεται στο γεγονός ότι έχουμε ένα σίγουρο μισθό στο σπίτι από τον άντρα μου και μπορώ να μην έχω κέρδος για ένα –σίγουρα μικρό- διάστημα», μας λέει. Στο ίδιο πνεύμα, ο Αλέξης Αλεξίου, αργυροχρυσοχόος στο Γουδί μας λέει: «Υπάρχει τρομερή αναδουλειά, δηλαδή είδα τα εισοδήματά μου να μειώνονται από τα 500 στα 300 ευρώ. Οι ακάλυπτες επιταγές δίνουν και παίρνουν και αν το ενοίκιό μου δεν ήταν τόσο χαμηλό, δεν θα μπορούσα επουδενί να αντεπεξέλθω».
Για να μπορέσει να διατηρήσει το κατάστημα με τα δερμάτινα είδη που έχει στο Κουκάκι, ο Μιχάλης εργάζεται σε δεύτερη δουλειά. «Αναγκάστηκα να πάρω δάνειο, όχι εμπορικό, αλλά προσωπικό για να καταφέρω να κρατηθώ. Πιστεύω ότι είναι αποτέλεσμα πολιτικής. Μιας πολιτικής που στραγγαλίζει το μικρό και μικρομεσαίο. Κάθε μήνα σφραγίζονται δεκάδες επιταγές, που σημαίνει ότι κάποιοι άνθρωποι μένουν εκτός δουλειάς. Κι έπειτα, έχει μειωθεί η δυνατότητα του καθενός να ψωνίσει. Παλιά, για παράδειγμα, στο σούπερ μάρκετ της γειτονιάς δούλευαν γυναίκες με 8ωρο, με σταθερό μισθό και ασφάλιση. Τώρα, δουλεύουν με... ελαστικό ωράριο, μειωμένα εισοδήματα και ανασφάλιστες. Τι να σου κάνουν;», λέει χαρακτηριστικά.
«Από τότε που άνοιξαν οι μεγάλες αλυσίδες δίπλα μας και στα μεγάλα εμπορικά κέντρα, η λιανική έχει «πεθάνει» εδώ στο Μαρούσι. Κάθε μήνα, ένας ακόμη συνάδελφος κλείνει το μαγαζί του. Είναι το καλύτερο που έχει να κάνει παρά να πάει φυλακή», λέει ο Κώστας, που διατηρεί κατάστημα υπόδησης.
«Τα ξενοίκιαστα καταστήματα που κλείνουνε δεν έχουν σχέση με τη διεθνή κρίση. Το φαινόμενο είναι απότοκο της ελληνικής κρίσης που μαστίζει το εμπόριο τα τελευταία τρία χρόνια, αφού το διαθέσιμο προς κατανάλωση εισόδημα μειώθηκε και η υπερσυγκέντρωση των καταστημάτων σε εμπορικά τύπου Mall απαξίωσε τις τοπικές και υπερτοπικές αγορές», λέει ο Δημήτρης Ασημακόπουλος, Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ. «Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, 130.000 επιχειρήσεις στην Ελλάδα πραγματοποιούν έσοδα και κέρδη μικρότερα από το όριο της φτώχειας! Το δίκτυο των μικρών επιχειρήσεων συρρικνώνεται επικίνδυνα και είναι ώρα πια να καταλάβουμε ότι πρέπει να αλλάξει το πρότυπο μοντέλο ανάπτυξης. Με συμβουλευτικές υπηρεσίες προς τις επιχειρήσεις ώστε να πωλούν καλύτερα και ποιοτικότερα προίόντα, με νέο φορολογικό καθεστώς για τις μικρές επιχειρήσεις και ειδικά δάνεια στήριξής τους», τονίζει.