600 γεωτρήσεις στο Μόρνο

Όχι μία, ούτε δύο, ούτε τρεις! 600 γεωτρήσεις σε βάθος άνω των 100 μέτρων ετοιμάζει μία από τις μεγαλύτερες μεταλλευτικές εταιρίες στην Φωκίδα. Σύμφωνα με καταγγελία του Πολιτιστικού Κέντρου Στρώμης, η εταιρεία «ΕΛΜΙΝ Α.Ε.», έχει δηλώσει την πρόθεσή της να προβεί στις εν λόγω γεωτρήσεις για να διερευνήσει την ύπαρξη βωξίτη στα τοπικά διαμερίσματα της Πανουργιάς και της Στρόμης στην περιοχή της Γκιώνας.
Όπως μας ενημερώνει ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Κέντρου Στρώμης Σάββας Πετσοτάς:
1. Τίθεται σε κίνδυνο το Νερό της λεκάνης απορροής του Μόρνου.
Η Ελλάδα έχει ενσωματώσει στο Ν. 3119/2003 την Κοινοτική Οδηγία-πλαίσιο για το νερό, που στοχεύει στην αποφυγή επιδείνωσης της κατάστασης των υδάτων και στη διατήρηση της χημικής και οικολογικής κατάστασης αυτών (επιφανειακών, υπόγειων και παράκτιων). Με το νόμο αυτό, η λεκάνη απορροής των ποταμών αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο σύνολο και όχι με διοικητικά κριτήρια. Στην προκειμένη περίπτωση, η λεκάνη απορροής του ποταμού Μόρνου ο οποίος τροφοδοτεί με καθαρό νερό την λίμνη του Μόρνου, έχοντας τις πηγές του στα βουνά Οίτη, Βαρδούσια Γκιώνα, πρέπει να προστατευθεί από κάθε εκμετάλλευση που θέτει σε κίνδυνο τα επιφανειακά ή υπόγεια ύδατα της περιοχής, από τα οποία υδροδοτούνται όχι μόνο τα τοπικά διαμερίσματα άλλα και η πρωτεύουσα της χώρας. Η παρέμβαση της «ΕΛΜΙΝ Α.Ε.», δεν θέτει μόνο σε κίνδυνο τα υπόγεια ύδατα των Τοπικών Διαμερισμάτων Πανουργιάς και Στρώμης, αλλά επιφανειακά και υπόγεια ύδατα της λεκάνης απορρής του Μόρνου, με επιπτώσεις στο υδρολογικό πρόβλημα της χώρας.

2. Τίθεται σε κίνδυνο το δάσος και το νερό.
Εάν αποδειχτεί ότι η περιοχή διαθέτει εκμεταλεύσιμες ποσότητες βωξίτη, και η «ΕΛΜΙΝ Α.Ε.» επεκτείνει τις εξορυκτικές μεταλλευτικές δραστηριοτητές της στη περιοχή, το δάσος θα υποστεί περαιτέρω μείωση και καταστροφή. Το δάσος είναι ο βασικότερος ρυθμιστής του υδρολογικού κύκλου. Επηρεάζει την πτώση, την εξάτμιση, την διήθηση των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων καθώς και την επιφανειακή απορροή. Οι βροχές (ανάλογα και με το ανάγλυφο του εδάφους) αυξάνονται από τα δάση μέχρι 6%, ενώ η βροχομίχλη μπορεί να ξεπεράσει και το συνολικό ετήσιο ύψος βροχής.Το δάσος συγκρατεί το νερό της βροχής, μειώνει την ένταση πτώσης του νερού στο έδαφος και έτσι ελαχιστοποιούνται τα φαινόμενα διάβρωσης. Έχει παρατηρηθεί ότι το δάσος συγκρατεί το 95% της βροχής και επιτρέπει μόνο στο 5% να κυλήσει στο έδαφος. Το αντίθετο συμβαίνει σε περίπτωση αποψίλωσης μιας δασικής έκτασης. Το δάσος συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση των υπόγειων νερών τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά, αφού με τη βοήθεια της βλάστησης, η μεγαλύτερη ποσότητα βροχής απορροφάται από το έδαφος και διηθείται με φυσικό τρόπο. Η παρέμβαση με τις γεωτρήσεις και πιθανή μελλοντική εξορυκτική δραστηριότητα της «ΕΛΜΙΝ Α.Ε.», θα υποβαθμίσει και θα καταστρέψει ακόμη περισσότερο το δασικό κεφάλαιο της Γκιώνας.

3. Βιάζεται το φυσικό περιβάλλον, η πανίδα και χλωρίδα της ενότητας Οίτη-Γκιώνα-Βαρδούσια.
Οι επιπτώσεις στο περιβάλλον από την εξόρυξη του βωξίτη στη χώρα μας είναι γνωστές, όπως γνωστές και οι πρόσφατες προσπάθειες επέκτασης της εξόρυξης σε περιοχές εντός του Εθνικού Δρυμού Οίτης, και σε περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί Ειδική Ζώνη Προστασίας Βιοποικιλότητας, σε δασικές περιοχές, ακόμη κοντά σε χωριά και αρχαιολογικούς χώρους σε Οίτη και Γκιώνα. Οι επιστήμονες έχουν αποδείξει, ότι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις δεν περιορίζεται μόνον στη ζώνη της επιβάρυνσης, αλλά λαμβάνουν χαρακτήρα ολικό με επιπτώσεις στο σύνολο της περιοχής και κατ΄επέκταση σε εθνική και παγκόσμια κλίμακα. Ως πρόσφατο παράδειγμα αναφέρονται οι μετρήσεις στο λεκανοπέδιο Αττικής, από τις οποίες απεδείχθη ότι η σκόνη από τη Σαχάρα που φθάνει στη Ελλάδα υπο τη μορφή νέφους, περιέχει επικίνδυνα στοιχεία, που προέρχονται από τις ρυπογόνες και επιβλαβείς βιομηχανικές δραστηριότητες στην Αφρική. Κάτι ανάλογο συμβαίνει (και θα συμβεί στην περιοχή μας) από τις μεταλλευτικές δραστηριότητες για την εξόρυξη του βωξίτη. Η επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλον στην περιοχή από τις μεταλλευτικές δραστηριότητες θα είναι καταστροφικές.

Άποψη των κατοίκων είναι, ότι το σύμπλεγμα Οίτη, Βαρδούσια Γκιώνα με την λεκάνη απορροής του Μόρνου, πρέπει να κηρυχθεί προστατευόμενη περιοχή. Ο Εθνικός Δρυμός Οίτης πρέπει να επεκταθεί, και να κηρυχθούν πυρήνες Εθνικών Δρυμών σε Βαρδούσια και Γκιώνα. Πάνω στη βάση αυτή πρέπει να δημιουργηθεί Ενιαίος Φορέας Διαχείρισης. Διεθνείς Οργανισμοί όπως η ΟΥΝΕΣΚΟ, το Διεθνές Υδρολογικό Πρόγραμμα και το Πρόγραμμα Ανθρωπος και Βιόσφαιρα, συνεργάζονται με τις Εθνικές Επιτροπές της χώρας μας, παρέχοντας γνώση και οδηγίες, προς την κατέυθυνση αυτή. Το Πολιτιστικό Κέντρο Στρώμης, έχει συνεργαστεί δια του Προέδρου του και των μελών του με τα ανωτέρω Διεθνή Κέντρα, και μπορεί να βοηθήσει στη κατάρτιση ειδικού φακέλου.

Οι προτάσεις των κατοίκων είναι:

v Δημιουργία Ενιαίου Φορέα Διαχείρισης Ορεινής Περιοχής Οίτης-Βαρδουσίων-Γκιώνας
v Καθορισμό Λεκάνης Απορροής Μόρνου
v Επεξεργασία Σχεδίου Βιώσιμης Ανάπτυξης περιοχής Ορεινής Παρνασίδος
v Επέκταση του Εθνικού Δρυμού Οίτης και ανακήρυξη νέων Εθνικών Δρυμών σε Γκιώνα και Βαρδούσια
v Κατάρτιση Σχεδίου Προστασίας Περιβάλλοντος για την περιοχή Οίτης-Βαρδουσίων-Γκιώνας
v Μελέτη βιωσιμότητας των μεταλλευτικών δραστηριοτήτων σε σύγκριση με την ολική προστασία και βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.